Koffie met een scheutje zon

Koffie met een scheutje zon

De koffiebranders van Ray & Jules bedachten een innovatieve manier om koffiebonen te roosteren zonder de CO2-uitstoot dan het traditionele proces. Maar hun ambities liggen veel, veel verder: ze willen de catalysator zijn om tegen 2050 de wereldwijde koffie-industrie 100% petrol-free te maken. Weinig bedrijfjes uit de Start it@kbc-stal zagen het zo groots.

Het verhaal startte een tiental jaar geleden, in een zusterbedrijf van het huidige Ray & Jules, vertelt Gert Linthout, partner en marktverkenner bij Ray & Jules: “CEE, wat staat voor Creative, Economical and Environmental experts in energy efficiency, is een ingenieurs- en constructiebureau dat efficiëntieprojecten uitvoert met het oog op CO2-reductie. De mensen daar vroegen zich af waarom de voedingsindustrie zo vasthield aan oude technologie, en niet evolueerde naar meer duurzame processen. Vooral in de koffie-industrie bleek dat een probleem. Die sector is enorm vervuilend, en produceert per jaar zo’n 15 miljoen ton CO2 aan het roosteren van koffie alleen”. 

Langzaam maar zeker (en beter)

In het klassieke roosterproces brandt een trommelbrander de koffiebonen met hete lucht, verhit met aardgas of petroleum. Industriële branders roosteren de bonen heel kort op hoge temperatuur. Het is een “batch proces” waarbij enorm veel energie verloren gaat. Het alternatief waarmee de ingenieurs van CEE op de proppen kwamen is gebaseerd op een continu, circulair proces, dat de bonen langzaam roostert op een bewegend bed met verschillende zones. “Vergelijk het met de klassieke broodrooster in je keuken, die twee toastjes per keer roostert, versus zo’n systeem met een lopende band zoals je vaak in hotels ziet”, legt Gert uit. Dit “slow roasting process” vraagt drie maal minder energie.  Daardoor is het haalbaar om de benodigde warmte te voeden met zonne-energie.

Dat nieuwe systeem kwam er natuurlijk niet zomaar. Er gingen jaren van research & development aan vooraf. En de ingenieurs van CEE hadden dan wel kaas gegeten van machines bouwen, maar de kennis van koffie zelf ontbrak hen nog. Of zoals Gert het zegt: “We wisten wel hoe de keuken eruit moest zien, maar hadden geen kok”. Met de overname in 2017 van een ambachtelijke koffiebranderij, Artizan Koffie, haalden ze echter de noodzakelijke expertise in huis.

In 2019 werd het systeem gepatenteerd en werd Artizan Koffie gerebrand naar Ray & Jules, een verwijzing naar zonnestralen en Joule, de eenheid van energie. Met alle puzzelstukjes op hun plaats leek alles gereed om de koffiemarkt te bestormen. Om die lancering te ondersteunen, stapten ze in die periode in het startersplatform start it@kbc. Hun eerste doelpubliek: de KMO-markt, waar de vraag naar kwalitatieve koffie groot was. Tenminste tot… de coronacrisis uitbrak, en Ray & Jules van de ene week op de andere bijna al z’n klanten kwijt raakte.

information-expr-quote--glyph
Onze koffiebrander op zonne-energie: 100% CO2 -vrij, 100% gesteund door Start it@KBC.

Gert Linthout, Ray & Jules

Koffie, corona en communicatie

Corona noopte de jonge startup ertoe het roer om te gooien en zich te heroriënteren naar particuliere klanten. Via hun website werd de koffie rechtstreeks aan de thuiswerkende man en vrouw gebracht, en dat bleek een schot in de roos: de verkoop schoot de hoogte in, en ging op twee jaar tijd maal veertig. Gert: “We hadden niet alleen heel veel expertise in huis, maar ook een uniek verhaal dat veel persaandacht kreeg. Daarnaast deden we veel aan partnership marketing met organisaties zoals CERA, Natuurpunt en Velt, waarbij ons duurzame verhaal goed aansloeg, en die ook een groot aantal leden hebben waaraan ze onze koffie met ledenvoordeel konden aanbieden”.

“Een tas koffie is voor ons een communicatiemiddel”, vertelt Gert. “Tegen de koffiedrinker zeggen we: ook jij kan iets veranderen aan die complexe keten. Maar ook voor de andere producenten hebben we een boodschap: het kan anders. Een productieproces zonder fossiele brandstoffen is mogelijk. Tot nu toe had de sector weinig incentive om te innoveren. Maar nu er energieschaarste is, en de energiekost niet langer verwaarloosbaar is, begint ons verhaal wel aan te slaan. Producenten zijn zich ook gaan realiseren dat er een marketingverhaal in zit. En bovendien bieden we iets bijzonder unieks, want ons roosterproces maakt het mogelijk om artisanaal roosteren – met veel betere kwaliteit als resultaat – zonder probleem op te schalen tot heel hoge industriële volumes. Kortom: een win voor iedereen”.

Meer weten over de ambities van Ray & Jules? The sunny kind of coffee - Ray & Jules (ray-jules.com)