Lenen of schenken? Hoe help je je (klein)kind aan een eigen woning?

Een eigen huis kopen is een grote stap en met de stijgende woningprijzen niet gemakkelijk. Hoe kan je je (klein)kind het best steunen bij de aankoop van een eerste woning? Kies je voor een schenking of een lening?

Schenken

Geld schenken kun je op 2 manieren doen:

  • Met een bankgift (pacte adjoint) 

Je schrijft het bedrag over van jouw rekening naar de rekening van de begunstigde. Om te bewijzen dat het wel degelijk om een schenking gaat en om de voorwaarden te bepalen, maak je het best een bewijsdocument op. Dat heet een ‘pacte adjoint’. Er is dan geen schenkbelasting of erfbelasting verschuldigd, op voorwaarde dat je na de schenking nog 3 jaar leeft. Overlijd je binnen de drie jaar, dan betaalt de begunstigde een (hoge) erfbelasting.Als je de pacte adjoint registreert, betaal je wel schenkbelasting maar is er later geen erfbelasting meer verschuldigd.

  • Met een notariële akte

Je betaalt altijd schenkbelasting en geen erfbelasting.

Het tarief van de schenkbelasting voor roerende goederen zoals geld blijft hetzelfde ongeacht hoeveel je schenkt maar is wel afhankelijk van aan wie je schenkt. Dit tarief verschilt per gewest.

  • In het Vlaamse Gewest en Brusselse Hoofdstedelijke Gewest
    • in rechte lijn en tussen partners: 3%
    • in alle andere gevallen: 7%
  • In het Waalse Gewest
    • in rechte lijn en tussen partners: 3,3%
    • in alle andere gevallen: 5,5%

Aan een schenking kun je een aantal voorwaarden en modaliteiten koppelen:

  • Beding van terugkeer: als de begunstigde voor jou overlijdt, keert de schenking terug naar jou zonder dat je erfbelasting moet betalen.
    Is het geld geïnvesteerd in vastgoed, dan is het niet wenselijk mee eigenaar te worden van de (gezins)woning. Met een vordering op de nalatenschap, kun je het geschonken bedrag terugkrijgen
  • Uitsluitingsclausule: de begunstigde mag de schenking niet gemeenschappelijk maken. Zo vermijd je bij scheiding van de begunstigde dat de helft van je schenking naar de ex-partner gaat.

Lenen

Als je het geld niet definitief en onherroepelijk wilt schenken aan je (klein)kind, dan kun je het ook uitlenen. Wanneer je geld uitleent dan zet je dat het best op papier om latere misverstanden en discussies te vermijden.

In de leningsovereenkomst bepaal je de voorwaarden van de lening, zoals de
terugbetalingsmodaliteiten en de verschuldigde rente.
Bij vooroverlijden van de begunstigde heb je een vordering op zijn nalatenschap voor het openstaande saldo van de lening.

Het is mogelijk dat je de lening op een later tijdstip wilt kwijtschelden. Dit wordt dan gezien als een schenking, waaraan je ook modaliteiten kunt koppelen.Voor de kwijtschelding heb je dezelfde opties als voor de schenking. Wanneer je overlijdt en de lening niet kwijtgescholden is, zal het openstaande saldo nog in jouw nalatenschap vallen en belast worden met erfbelasting.

Een woning aankopen met de partner?

Als je (klein)kind samen met de partner een woning aankoopt dan doen ze er goed aan op voorhand goede afspraken te maken voor het geval dat de relatie stukloopt.

  • Als degene aan wie je schenkt gehuwd is, blijft de schenking tot het eigen vermogen behoren. Behalve bij het stelsel van algehele gemeenschap, tenzij anders bepaald in de schenkingsakte. Meestal wordt er in de schenkingsakte als extra bescherming ook een uitsluitingsclausule opgenomen (zie hoger). In de aankoopakte kan in bepaalde gevallen een verklaring van wederbelegging opgenomen worden. Zo wordt duidelijk gemaakt dat een deel van de woning eigen is en blijft.
  • Vastgoed kan ook met eigen geld in ongelijke delen aangekocht worden. De partners worden dan niet elk voor de helft eigenaar.

Zelf vastgoed aankopen en dan pas schenken?

Als je eerst zelf zou aankopen en dan schenken, kom je fiscaal gezien meestal slechter uit. Je betaalt niet alleen de normale registratierechten of btw maar ook de (progressieve) schenkbelasting op vastgoed.

Je (klein)kind zal daarentegen meestal kunnen genieten van verlaagde registratierechten of een verlaagd btw-tarief.

Wil je de woning echter eerst zelf een aantal jaren bewonen en nadien schenken, dan koop je de woning beter zelf aan. Je hebt in bepaalde gevallen ook recht op verlaagde registratierechten of een verlaagd btw-tarief. Later kun je dan nog beslissen om te schenken.


Wil je iemand steunen bij de aankoop van vastgoed, spreek dan eerst met je successieadviseur of notaris. Op die manier maak je zeker de juiste keuze.