Duitse industriële innovatie sleutel tot Europees herstel

De negatieve Duitse groeicijfers voor het tweede kwartaal zinderen nog na op de markten. Ze wakkeren de vrees aan voor een Duitse recessie die de hele Europese economie zal meesleuren in een neerwaartse spiraal. Zelfs wereldwijd baart dit zorgen, zoals bleek uit de expliciete vermelding van een Europese groeivertraging als risicofactor in de speech van Fed-voorzitter Powell na de Amerikaanse renteverlaging.

Industriële zorgen

De belangrijkste oorzaak voor de Duitse terugval zijn de binnenlandse en internationale moeilijkheden waarmee de Duitse industrie kampt. Maar het is zeker niet overal kommer en kwel in de Duitse industrie. Laat ons even dieper inzoomen op de industriële revolutie die onze oosterburen meemaken.

Locomotief

Het afgelopen decennium kon de Duitse industrie zich duidelijk manifesteren als de locomotief van de Europese economie. De groei werd ondersteund door verschillende vraag- en aanbodfactoren. De ontluikende Chinese markt, maar ook de nabije Oost-Europese markten boden Duitse exporteurs nieuwe opportuniteiten.

Een binnenlands beleid van gematigde arbeidskostengroei versterkte de Duitse concurrentiekracht en de schaarste in de arbeidsmarkt kon worden opgevangen door delokalisatie van productie naar het oostelijke hinterland. Innovatie werd een belangrijke focus, in het bijzonder via samenwerkingen met de Duitse universiteiten.

Robotisering

De meeste van die succesfactoren staan nu onder druk. De buitenlandse vraag zwakt af, onder meer door de Amerikaans-Chinese handelsoorlog, en de arbeidsreserve in Oost-Europa is uitgeput. De Duitse innovatie zet dan ook sterk in op arbeidsbesparende technologieën, denk aan robotisering in het productieproces, ook wel procesinnovatie genoemd in het vakjargon.

Eind 2018 gebruikte 16% van de Duitse ondernemingen robots in hun productieproces. Bij grote ondernemingen (met meer dan 250 werknemers) loopt dat percentage zelfs op tot 53%, waarmee Duitsland de absolute kampioen is in Europa.

Nieuwe aanpak vereist

De industriële omwentelingen die internationaal aan de gang zijn, dwingen Duitsland nu tot een andere aanpak. De vergroening van automodellen vraagt bijvoorbeeld een ander soort innovatie en een andere implementatie ervan. Het gaat om een snelle productinnovatie en niet zozeer om een procesinnovatie. Die technologische transitie kost dus veel meer tijd en verklaart de disruptie die we momenteel meemaken in Duitsland.

Revolutie!

Toch is de verwachting dat deze evolutie uiteindelijk zal uitmonden in een succesvolle industriële revolutie. De Duitse economie heeft een sterke budgettaire spurt achter de rug op het vlak van R&D-uitgaven (zie figuur). De winstgevendheid van de grootste Duitse concerns laat toe om verder te investeren in die overgang en de Duitse overheid heeft de nodige financiële reserves om de markt eventueel te ondersteunen.

Dat laatste zal uiteraard geen blanco cheque zijn, al is het maar omdat dat volgens de Europese regels rond staatssteun aan ondernemingen verboden is.

Maar de grote Duitse klimaattop in september zou mogelijk het startschot kunnen zijn van een ambitieus klimaatplan, waarbij de Duitse industrie wordt ondersteund in een transitie naar milieuvriendelijkere technieken en producten. Naast Duitsland zien we in geen enkel ander groot Europees land een gelijkaardige gunstige omgeving.

Conclusie

De Duitse locomotief sputtert, maar dat zal tijdelijk zijn. De timing van de technologische transitie komt ongelegen in de huidige, woelige internationale politiek. De locomotief is log en traag, maar eens in de juiste richting, zal Duitsland opnieuw het voortouw nemen in de Europese industriële heropleving.

Geduld is nodig, maar dat is helaas een zeldzame eigenschap op de markten.

Nog geen KBC-privatebanking klant?

Maak een afspraak

Is deze pagina nuttig voor u? Ja Neen

Disclaimer
Dit blogbericht mag niet worden beschouwd als een beleggingsaanbeveling of advies.
 

KBC gebruikt cookies om je surfervaring aangenamer te maken. Zo kan KBC ook beter inspelen op je behoeften en voorkeuren. Door verder te surfen ga je akkoord met het gebruik van deze cookies. Meer info? Of wil je geen cookies?Klik hier.