Denkt u eraan om uw kleinkinderen iets na te laten?

Er zijn verschillende mogelijkheden om aan uw kleinkinderen iets te geven tijdens uw leven of na uw overlijden. We lichten ze hieronder even toe.

Een generatiesprong maken

Vandaag kunt u als grootouder zowel bij overlijden als bij leven uw kleinkinderen begunstigen.

Bij overlijden kunt u een deel van uw nalatenschap rechtstreeks aan uw kleinkinderen toekennen via een testament of via de begunstigingsclausule van een levensverzekering. Op een verkrijging via testament of levensverzekering is evenwel erfbelasting verschuldigd. Kleinkinderen zijn onderworpen aan dezelfde tarieven van erfbelasting als de kinderen. Die tarieven zijn echter progressief – dat wil zeggen hoe meer men erft, hoe meer men betaalt – en ze worden per erfgenaam toegepast. Dus hoe meer begunstigden (kinderen en/of kleinkinderen) iets krijgen, hoe meer personen de laagste tarieven kunnen genieten.

Voor zover het erfdeel per kleinkind minder dan 12.500 euro bedraagt, betalen uw kleinkinderen in het Vlaams Gewest zelfs geen erfbelasting. In het Waals Gewest zijn er geen successierechten op de eerste schijf van 12.500 euro die een erfgenaam in rechte lijn (zoals een kleinkind), die wettelijk tot de nalatenschap wordt geroepen, ontvangt. Een tweede schijf van 12.500 euro is bijkomend vrijgesteld als het netto-erfdeel van het kleinkind niet meer bedraagt dan 125.000 euro. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is er een vrijstelling op de eerste schijf van 15.000 euro die een kleinkind ontvangt.

Als grootouder kunt u ook tijdens uw leven gelden en/of effecten aan de kleinkinderen schenken. Dat kunt u doen via een bankgift (een bankoverschrijving) of bij een notaris. Een schenking is wel definitief en onherroepelijk. Daartegenover staat dat de te betalen belasting meestal lager is dan de erfbelasting of in sommige gevallen zelfs onbestaande.

Overweegt u een deel van uw vermogen na te laten aan uw kleinkinderen (zowel bij overlijden als bij leven), dan mag u het voorbehouden erfdeel (de reserve) van uw kinderen niet uit het oog verliezen. Uw kinderen hebben samen een minimumerfdeel of reserve ten belope van één tweede (in blote eigendom bij overlijden van de eerststervende partner en in volle eigendom bij overlijden van de langstlevende partner). De reserve wordt berekend op uw nalatenschap, vermeerderd met de schenkingen die u in het verleden hebt gedaan. De begunstiging via een levensverzekering kan ook als een schenking worden beschouwd. Als uw kinderen niet krijgen waar ze recht op hebben, kunnen (niet: moeten) zij inkorting vragen. Door de verruiming van het beschikbare deel kunnen grootouders sinds de inwerkingtreding van het nieuwe erfrecht meer rechtstreeks aan de kleinkinderen toekennen.

information-expr-quote--glyph
Vandaag kunt u als grootouder zowel bij overlijden als bij leven uw kleinkinderen begunstigen.

Generation skipping in het kader van het nieuwe erfrecht

De nieuwe erfwet heeft een aantal nieuwe mogelijkheden ingevoerd in het kader van generation skipping.

Generatiesprong via schenking

Als grootouder wenst u meestal aan elk kleinkind een gelijke som te schenken. Als niet elk kind (evenveel) kinderen heeft, ontstaat er een verschil op het niveau van de kinderen. Vroeger was daar eigenlijk geen zekere oplossing voor. Schenkingen aan kleinkinderen gebeurden ‘buiten erfdeel’, waardoor ze moesten worden aangerekend op het vrij beschikbare deel. Daardoor was het nooit zeker dat de kleinkinderen hun schenkingen konden behouden (tenzij het om kleinere bedragen ging waarvan quasi zeker was dat ze nooit het beschikbare deel zouden overtreffen). Bovendien werd de tak van kinderen met geen of minder (klein)kinderen eigenlijk ‘benadeeld’ als elk kleinkind hetzelfde bedrag kreeg.

Het nieuwe erfrecht laat toe om een generatiesprong te maken zonder de gelijkheid tussen de kinderen aan te tasten, via de techniek van de ‘inbreng ten behoeve van een derde’. Als een grootouder schenkt aan zijn kleinkind, dan kan het kind (de ouder van het kleinkind) de last op zich nemen om inbreng te doen in de nalatenschap van de schenkende ouder. Volgens de nieuwe regeling kan het kind van de schenker-grootouder zich er dus toe verbinden om de schenking aan zijn eigen kind (kleinkind) aan te rekenen op zijn eigen aandeel. Zo zal deze schenking in mindering komen van het deel van het kind en kan het kleinkind de schenking zonder meer behouden. Op die manier kunt u als grootouder aan elk kleinkind hetzelfde geven en zal elke tak op het einde van de rit hetzelfde krijgen.

Dergelijke generatiesprong is mogelijk in een erfovereenkomst. Daarin moeten de schenker-grootouder, het kind-ouder en het kleinkind er allen mee instemmen dat de schenking die de grootouder aan het kleinkind doet, in de nalatenschap van de grootouder aangerekend zal worden op het erfdeel van het kind. Bovendien kan dat alleen als geoordeeld wordt dat iedereen zijn rechtmatige deel gekregen heeft. Een eenzijdige verklaring van de ouder die de inbreng ten laste zal nemen, is niet mogelijk. Deze verbintenis kan ook worden aangegaan in de schenkingsakte.

Verwerpen van de nalatenschap ten voordele van het (klein)kind

Als de grootouders zelf geen stappen ondernomen hebben om het kleinkind te begunstigen, kan een kind (ouder van het kleinkind) zijn/haar (volledige) erfenis verwerpen ten voordele van zijn/haar kinderen (kleinkinderen van de erflater). Door die generatiesprong wordt vermeden dat bij overlijden van het kind het vermogen een tweede keer belast wordt in hoofde van de kleinkinderen. Let wel: deze vorm van generatiesprong is een alles-of-nietsverhaal: de verwerping betreft de gehele nalatenschap, zonder onderscheid.

Het verwerpen van de nalatenschap wordt in het Vlaams Gewest sinds 24 december 2017 fiscaal niet langer afgestraft in vergelijking met een rechtstreekse begunstiging van de kleinkinderen via een testament of levensverzekering. Bij verwerping wordt het erfdeel van het kind gesplitst over de kleinkinderen. Zo kunnen vaak meerdere erfgenamen de laagste tarieven genieten. In Brussel en Wallonië geldt tot op vandaag de regel dat de fiscus geen nadeel mag ondervinden van de verwerping: uw kind mag dus verwerpen ten voordele van zijn/haar kinderen, maar de belasting blijft dezelfde, alsof enkel het kind erft.

Flexibele erfenissprong

Het decreet tot modernisering van de erf- en schenkbelasting, aangepast aan het nieuwe erfrecht, voorziet in het Vlaams Gewest in een nieuwe mogelijkheid: een flexibele erfenissprong. In Vlaanderen kunnen erfenissen een jaar lang kosteloos doorgegeven worden aan erfgenamen in rechte lijn. De erfenis (of in dit geval ook een gedeelte daarvan) die het kind van de overledene krijgt, kan met andere woorden binnen één jaar na het overlijden worden doorgegeven aan een volgende generatie (ook aan stief- en zorgkinderen), zonder dat daarop schenkbelasting verschuldigd is (indien voldaan is aan een aantal voorwaarden).

Ook in het Waals Gewest wordt dit op korte termijn mogelijk. Goederen die tot de nalatenschap van de erflater behoren zullen door een erfgenaam in rechte lijn tegen 0% doorgeschonken kunnen worden. In tegenstelling tot Vlaanderen moet dit in het Waals Gewest gebeuren binnen de negentig dagen na het indienen van de aangifte van nalatenschap. Bovendien moet (naast een aantal andere voorwaarden) zowel de erflater als de schenker in het Waals Gewest wonen.

Deze techniek is in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest vooralsnog niet mogelijk.

Interesse om uw successieplanning uit te klaren? We zijn er voor u.

Maak een afspraak


 

Wenst u op de hoogte te blijven van onze nieuwsberichten?

Disclaimer
Dit blogbericht mag niet worden beschouwd als een beleggingsaanbeveling of advies.
 

We gebruiken cookies en soortgelijke technologieën om je een goedwerkende website aan te bieden die je surfervaring aangenamer maakt. We kunnen de website ook aanpassen aan je behoeften en je voorkeuren. Door verder te surfen, ga je akkoord met het plaatsen van deze cookies. Wil je meer info? Of wil je dit niet? Klik hier.