Hittegolf zorgt voor piek pechgevallen, maar niet bij de EV’s

Pechstatistieken volgen de seizoenen. Lege batterijen in de winter en koortsige radiatoren in de zomer. Dat is althans al jaren het patroon bij auto’s met een verbrandingsmotor. Maar hoe zit dat nu met EV’s? Hebben zij ook last van hittegolven? We legden ons oor te luisteren bij mobiliteitsorganisatie VAB.

Tijdens de warmste dagen van de afgelopen hittegolf registreerde VAB een stijging van het aantal interventies met 12%, met uitschieters tot 15%. Gert Verhoeven nuanceert die cijfers meteen: “Het ging voornamelijk om oudere wagens van particulieren, dikwijls slecht onderhouden. Oververhitting van de motor bleek de hoofdoorzaak, een probleem dat zich logischerwijs vrijwel uitsluitend voordoet bij klassieke verbrandingsmotoren.”

Recentere wagens - waaronder de vele elektrische bedrijfswagens die de afgelopen jaren de markt instroomden - zijn in de pechstatistieken ondervertegenwoordigd. Dat is eenvoudig te verklaren: jonge leasingwagens genieten van strikt preventief onderhoud en hebben minder kilometers en slijtage op de teller… en de EV’s hebben geen last van oververhitte motorblokken annex radiatoren.

Geen hittepanne, wel thermische bescherming

Dat EV’s niet voor pieken in de pechverhelping zorgen bij een hittegolf, heeft volgens Verhoeven een logische verklaring: “Hedendaagse EV’s hebben geen specifieke hittegevoeligheid. Hun geavanceerde thermische beheersystemen (vloeistofkoeling) houden de batterij actief in de ideale temperatuurzone. Bij een verbrandingsmotor komt de eigen, intense hitte van het motorblok boven op de extreme buitentemperatuur, wat veel sneller tot koelingsproblemen leidt.”

Het enige wat de EV-rijder wél merkt van de hitte, is een lagere laadsnelheid. Dat ligt minder aan het stroomnet, maar vooral aan de veiligheidssoftware van de auto en de laadpaal zelf. Om de batterijcellen en de vermogenselektronica te beschermen tegen oververhitting, wordt het laadvermogen automatisch teruggeschroefd (thermal throttling). Laden in de schaduw of tijdens de koelere avonduren blijft dus de slimste keuze.

Kijkt VAB naar de statistieken over een langere periode, dan liggen de algemene pechcijfers van EV’s en traditionele auto’s opvallend dicht bij elkaar. De grootste boosdoeners blijven immers dezelfde: bandenpech en een haperende 12V-batterij. Toch verschilt de achterliggende oorzaak grondig per aandrijftype.

Bij verbrandingsmotoren duiken batterijproblemen vooral 's winters op. Ze verliezen capaciteit door de lage temperaturen. Een stroomstoot op een ijzige ochtend kan dan al de doodsteek geven. De aandrijfbatterijen van EV’s zijn trouwens ook gevoelig aan lage temperaturen. Het verschil is vooral dat ze daardoor niet de geest geven, maar capaciteit verliezen.

Toch zijn EV’s niet immuun voor problemen met de ‘kleine’ batterij. Meer zelfs: die duiken het hele jaar door op in de statistieken van VAB. En daar is een technische uitleg voor. 

Gert Verhoeven: “Een klassieke loodzuuraccu sulfateert (nvdr: chemische veroudering) na verloop van tijd. Bij een zware belasting - zoals het starten van een koude diesel- of benzinemotor - krijgt de batterij telkens een flinke stroomstoot die helpt om die degradatie tijdelijk te doorbreken. Bij een EV ontbreekt die piekbelasting. De 12V-batterij activeert daar enkel de elektronica, de lichten en het relais van de hoogspanningsbatterij. Die lichte belasting is paradoxaal genoeg vaak onvoldoende om de batterij 'wakker' te schudden, waardoor ze sluimerend de geest geeft.”

“Wanneer een elektrische auto in panne valt, is de oorzaak vaker software- dan hardwarematig”, legt Gert Verhoeven uit. “Een harde reset - waarbij de 12V-batterij even wordt losgekoppeld - lost het probleem in veel gevallen op. Lukt dat niet, dan is wegslepen in veel gevallen de enige optie.”

“Daar wringt bij EV's vaak het schoentje: een elektrische auto mag je niet zomaar klassiek slepen”, gaat Gert Verhoeven verder. “Wanneer de wielen draaien terwijl de elektronica plat ligt, kan de elektromotor als generator gaan werken en de aandrijflijn zwaar beschadigen. EV’s moeten daarom altijd volledig op een plateauwagen worden geladen, wat logistiek een zwaardere interventie vraagt van onze pechverhelpers.”

Voor bedrijven bevestigen de VAB-cijfers het structurele voordeel van een verjongd en geëlektrificeerd wagenpark. Moderne EV’s zijn technisch uitstekend gewapend tegen extreme hitte. Hittegolven zijn in de praktijk vooral een vijand van ouderdom en achterstallig onderhoud, niet van de elektrische aandrijflijn.