ISO 20022 in een notendop
De nieuwste standaard om financiële systemen wereldwijd vlot met elkaar te laten communiceren is ISO 20022. Die standaard legt vaste betaal- en rapporteringsformaten op die functioneren als een universele taal tussen financiële instellingen en bedrijven.
De belangrijkste kenmerken op een rijtje:
- De standaard maakt gebruik van meer gestructureerde formaten (XML) voor betalingen en rapporteringen.
- Die formaten bevatten meer gegevens dan vorige versies waardoor een effectievere sanctiescreening en snellere reconciliatie mogelijk is.
- Vanaf november 2026 zijn enkel gestructureerde of hybride adressen toegelaten in SEPA-betaalberichten en internationale betaalberichten.
Voor wie is de ISO 20022-standaard belangrijk?
Als je enkel manuele betaaltransacties ingeeft met bijvoorbeeld het KBC Business Dashboard of Isabel zul je geen problemen ondervinden. De schermen zijn zo aangepast dat je enkel de juiste informatie kunt invullen bij het aanmaken van betalingen.
Laad je betaalbestanden op? Dan moet je extra waakzaam zijn. Daarin kunnen immers betalingen zitten met ongestructureerde adresstructuren, en dat kan tot problemen leiden.
Samengevat: wil of moet je een adres meegeven vanaf november 2026, dan moet het altijd gestructureerd of hybride zijn.
ISO 20022 heeft vooral gevolgen voor de rapportering tussen financiële instellingen. In sommige gevallen kunnen die gevolgen ook voor jou voelbaar zijn. Dat is vooral zo als je een financiële instelling gebruikt als concentrator: je verzamelt je rapportering van alle financiële instellingen via één kanaal.
Veelgestelde vragen
Binnen XML-betaalformaten kennen we 3 verschillende adresstructuren:
1. Ongestructureerd adres
Dit zijn adreslijnen zonder gestructureerde velden. Dat betekent dat enkel vrije tekstvelden zijn toegestaan om adresgegevens mee te geven. Vanaf november 2026 zijn deze niet meer toegelaten. Dat geldt ook voor de ongestructureerde MT101-betaalformaten wanneer je daarin een adres meegeeft. We adviseren om over te schakelen naar het gestructureerde XML-formaat 'pain.001'.
2. Gestructureerd adres
Hierbij zijn er aparte velden voor elk adresveld waarbij “Country” en “Town Name” verplicht zijn. Afhankelijk van de versie van het pain.001-betaalformaat kunnen nog andere gestructureerde adresvelden meegegeven worden.
3. Hybride adres
Dit is een combinatie van gestructureerde en ongestructureerde adresvelden. De verplichte velden zijn “Country Code", “Town Name” en minstens 1 vrij tekstveld "Address Line". Afhankelijk van de versie van het pain.001-betaalformaat kunnen nog andere gestructureerde adresvelden meegegeven worden.
| Adresveld | Ongestructureerd | Gestructureerd | Hybride |
| Department | n.v.t. | Niet verplicht | Niet verplicht |
| Sub department | n.v.t. | Niet verplicht | Niet verplicht |
| Street name | n.v.t. | Niet verplicht | Niet verplicht |
| Building number | n.v.t. | Niet verplicht | Niet verplicht |
| Building name | n.v.t. | Niet verplicht | Niet verplicht |
| Floor | n.v.t. | Niet verplicht | Optioneel |
| Post box | n.v.t. | Niet verplicht | Niet verplicht |
| Room | n.v.t. | Niet verplicht | Niet verplicht |
| Postal code | n.v.t. | Niet verplicht | Niet verplicht |
| Town name | n.v.t. | Verplicht | Verplicht |
| Town location name | n.v.t. | Niet verplicht | Niet verplicht |
| District name | n.v.t. | Niet verplicht | Niet verplicht |
| Country sub division | n.v.t. | Niet verplicht | Niet verplicht |
| Country | Verplicht voor SEPA | Verplicht | Verplicht |
| Address line 1 | 1 address line is verplicht | n.v.t. | 1 address line is verplicht |
| Address line 2 | Niet verplicht | n.v.t. | Niet verplicht |
Timing:
- Ongestructureerd: niet meer toegestaan vanaf november 2026
- Gestructureerd: altijd toegestaan
- Hybride: toegestaan vanaf november 2025
Hieronder volgt een overzicht van de betalingstransacties waarin je het best adressen gebruikt. Vanaf november 2026 zijn enkel gestructureerde of hybride adresstructuren toegelaten.
Als je daarna ongestructureerde adressen meegeeft voor internationale betalingen, rekent KBC daar misschien kosten voor aan of wordt de betaling niet verwerkt.
| Credit transfer (pain.001) | |
| Adres debiteur | Verplicht voor betalingen naar landen buiten de EEA. Dit adres wordt automatisch ingevuld. Je hoeft hiervoor niets te doen. |
| Adres crediteur |
KBC adviseert voor internationale betalingen in andere munten of naar andere landen om het volledige adres van de crediteur altijd in te vullen. Doe je dat niet, of onvolledig? Dan kan de bank van de crediteur bijkomende gegevens opvragen tegen een meerprijs, of zelfs de betaling weigeren. |
| Direct debit (pain.008) | |
| Adres debiteur | Verplicht voor invorderingen van IBAN-rekeningen aangehouden in landen buiten de EEA. Gebruik je na november 2026 toch nog ongestructureerde adresstructuren? Dan gaat de betaling niet door. |
| Adres crediteur | Niet verplicht |
Neem contact op met jouw leverancier van ERP-, TMS- of boekhoudpakket om te controleren of hij tijdig de verrijkte en gestructureerde adresformaten zal ondersteunen. Daarnaast kun je zelf aan de slag gaan door de adresinformatie van je klanten en leveranciers alvast gestructureerd op te slaan in administratiesystemen. Dit kan door elk onderdeel van een adres in een apart adresveld op te slaan, zoals ze in de tabel bij vraag 1 worden beschreven.
De huidige standaarden voldoen niet meer aan de noden voor meer snelheid, flexibiliteit, risico monitoring en een rijkere inhoud. Daarom besliste Swift om financiële instellingen stapsgewijs MT-berichten te laten vervangen door MX-berichten; de MT940 en MT942 worden vervangen door camt.053, resp. camt.052. Interbancair worden die berichten CAMT CBPR+ genoemd.
Swift vereist ook dat de MX-berichten voldoen aan de ISO 20022 standaard van 2019. Die nieuwe standaard bevat meer details, meer flexibiliteit en is rijker gestructureerd. Dat biedt nieuwe kansen voor rapportering, compliance en automatisering.Tegen eind 2026 moeten alle banken CBPR+ kunnen ontvangen en tegen eind 2027 mogen er interbancair geen MT berichten meer verstuurd worden. Dit is geen verplichting voor bedrijven.
Wat zijn daarvan de gevolgen?
De richtlijnen van Swift gelden voornamelijk voor financiële instellingen, maar kunnen ook gevolgen hebben voor jou. Wat die gevolgen precies zijn, hangt af van je situatie. We onderscheiden drie situaties:
a. Je hebt enkel rekeningen bij KBC
Als je enkel rekeningen bij KBC hebt, verandert er niet veel. We blijven tot nader order ons huidige aanbod van formaten ondersteunen zoals MT, CODA, CISL en CAMT. Onze aanbeveling? Je hoeft geen actie te ondernemen.
b. Je hebt ook rekeningen bij andere financiële instellingen en ontvangt alle output via KBC.
Als je een ander formaat wilt voor je reconciliëring dan het interbancaire berichtenformaat, dan converteert KBC het huidige MT naar CODA, CAMT, CISL, … Door ISO 20022 wijzigt de interbancaire communicatie van MT naar MX (CBPR+).
De omzetting van CBPR+ naar een MT, CISL of CODA zorgt voor een verlies aan informatie. KBC wil enkel kwaliteitsvolle omzettingen aanbieden en onderzoekt hoe we jou daar het efficiëntste in kunnen bijstaan. Onze aanbeveling? Als je twijfelt om over te stappen naar CAMT, is dit een reden om dat nu al te doen.
c. Je hebt rekeningen bij andere financiële instellingen en verstuurt e-output vanuit KBC naar de andere bank.
KBC is momenteel het versturen van CBPR+ naar andere financiële instellingen aan het testen. Onze aanbeveling? Als je vragen hebt over je uiteindelijke e-output, richt je je best tot je andere bank.
Wil je meer informatie?
Surf zeker naar de website van Febelfin voor meer informatie over ISO20022. Daar vind je nog meer details.
