Uw erfgenaam woont in het buitenland. Wat betekent dit voor uw successieplanning en de afhandeling van uw nalatenschap?

U woont in België, maar uw kind of een andere erfgenaam woont in het buitenland. Zo’n internationaal aspect kan een impact hebben op uw successieplanning en de afhandeling van uw nalatenschap. In dit artikel geven we u enkele aandachtspunten mee.

Elk land heeft zijn eigen erfrecht. Om te weten welk erfrecht van toepassing is als er internationale elementen zijn, geeft de Europese erfrechtverordening ons aanknopingspunten. De Erfrechtverordening harmoniseert namelijk de regels tussen de lidstaten van de Europese Unie. Alleen Denemarken en Ierland zijn hier niet bij aangesloten.

De Erfrechtverordening bepaalt dat bij uw overlijden het erfrecht van uw laatste gewone verblijfplaats van toepassing is op uw volledige nalatenschap. Op deze regel bestaat 1 uitzondering: hebt u als erflater niet de nationaliteit van uw laatste gewone verblijfplaats, dan kunt u in een testament voor het erfrecht van uw nationaliteit kiezen.

U woont in België. Dan is bij uw overlijden dus in principe het Belgisch erfrecht van toepassing op uw volledige nalatenschap. Ook al woont uw kind of een andere erfgenaam in het buitenland.

Maar opgelet, ook al speelt het Belgisch erfrecht op uw nalatenschap, toch kan er een impact zijn als uw erfgenaam in het buitenland woont. Voorzag u bijvoorbeeld voorwaarden in uw testament (zoals een restlegaat, een verbod om uw erfenis gemeenschappelijk te maken met een partner enz.), dan is het onzeker of die voorwaarden ook gekend zijn in het buitenland en/of dat ze er daar op dezelfde manier mee omspringen.

Woont uw erfgenaam in een land dat de Europese Erfrechtverordening niet ondertekende? Dan informeert u zich best bij een gespecialiseerd raadgever over de eventuele gevolgen hiervan.

Ook de regels van het successierecht verschillen van land tot land.  Bent u als erflater voor uw overlijden een Belgisch rijksinwoner? Dan is in België successierecht verschuldigd op uw wereldwijd vermogen. In België zijn de regels van het successierecht gewestelijk bepaald.

Omdat uw erfgenaam in het buitenland woont, zou het kunnen dat wat hij/zij van u erft ook in dat land belast wordt met buitenlands successierecht en/of een andere soort van belasting. Mogelijk is er dan ook een dubbele heffing van successierecht. België heeft enkel een dubbelbelastingverdrag met betrekking tot successierechten met Frankrijk en Zweden. Vaak zijn er wel interne regels die er voor zorgen dat de dubbele belasting wordt vermeden of verminderd.

Als uw erfgenaam buiten de Europese Economische Ruimte (EER) woont, dan moet bij uw overlijden voor die erfgenaam borg worden gesteld via een akte van borgstelling. Zolang er geen borg is gesteld, blijven alle tegoeden van uw nalatenschap geblokkeerd. De fiscus wil op die manier een garantie dat de successierechten betaald worden.
 

Wilt u als Belgisch rijksinwoner bij leven schenken aan uw kind of erfgenaam in het buitenland? Dan is het Belgisch schenkingsrecht van toepassing (tenzij het gaat om een schenking van buitenlands vastgoed). Dat is eveneens gewestelijk bepaald.

Ook hier kan het dat de begiftigde ook buitenlandse schenkbelasting en/of een andere soort van belasting verschuldigd is. Mogelijk met een dubbele heffing van schenkbelasting tot gevolg. België heeft geen dubbelbelastingverdragen voor schenkingsrechten afgesloten. Het is dan ook raadzaam om u voorafgaandelijk te laten informeren door een gespecialiseerd raadgever van het betrokken land.

Daarnaast zijn eventuele voorwaarden die u wilt koppelen aan de schenking (zoals bijvoorbeeld een beding van terugkeer als de begiftigde voor u overlijdt of een vruchtgebruik) misschien niet gekend in het buitenland of voert men deze voorwaarden anders uit dan u voor ogen had.
 

Overweegt u om iemand in het buitenland aan te duiden als lasthebber in uw zorgvolmacht (voor als u onbekwaam wordt)? Ook dan is het raadzaam om te laten nakijken of uw zorgvolmacht volledig juridisch en bancair uitvoerbaar is.

Ook uw beleggingen vergen extra aandacht als uw erfgenaam in het buitenland woont.

Zo is het vooreerst belangrijk dat uw successieplanning met gelden en/of effecten in de banksystemen kan worden geïmplementeerd en moet worden bekeken hoe de fiscale inhoudingen (bv. roerende voorheffing of beurstaks) gebeuren.

Woont bijvoorbeeld één van uw kinderen in het buitenland, maar uw andere kind(eren) nog in België? Weet dan dat een onverdeeld roerend vermogen tussen rijksinwoners (uw kind(eren) in België) en een niet-rijksinwoner (uw kind in het buitenland) geen goed idee is. Want een rekening waarvan één van de (blote) eigenaars in het buitenland woont, beïnvloedt de beleggingsfiscaliteit van alle beleggingen in die onverdeeldheid.

Daarnaast zijn alle financiële instellingen gebonden aan wettelijke verplichtingen om te bekijken in welk(e) land(en) hun cliënteel zijn fiscale woonplaats(en) heeft. Als een klant in het buitenland woont, zal er een rapporteringsplicht zijn naar de buitenlandse fiscus. Deze kadert in de strijd tegen belastingontwijking en internationale fraude.

Hebt u hierover vragen? Neem dan contact op met uw private banker of wealth manager.