De wereld in beeld: Trump, Iran en een nieuwe wereldorde?

De maand juli stond bol van geopolitieke tegenstellingen. De relatie tussen de Verenigde Staten en Iran leek op een echte knipperlichtrelatie: periodes van toenadering werden afgewisseld met wederzijdse kritiek, oplopende spanningen en nieuwe onderhandelingspogingen. Het nieuwsritme volgde elkaar zo snel op dat het soms onduidelijk werd wie de agenda bepaalde: diplomaten, militaire leiders of berichten op sociale media. Toch bleven de financiële markten opmerkelijk veerkrachtig. Beleggers keken door de dagelijkse onrust heen en bleven zich vooral richten op economische groei en bedrijfsresultaten.

Deze ontwikkelingen bleven niet zonder gevolgen voor de financiële markten. De hernieuwde spanningen rond de Straat van Hormuz stuwden de olieprijzen hoger, aangezien een aanzienlijk deel van de wereldwijde olie-export via deze zeeroute verloopt. De vrees voor mogelijke verstoringen van het wereldwijde aanbod, zorgde ervoor dat de energieprijzen in juli aanzienlijk stegen.

Ook de impact op inflatie bleef niet uit. Hoewel de Amerikaanse inflatie in juni afkoelde naar ongeveer 3,5%, waarschuwden zowel de Federal Reserve als verschillende marktstrategen dat stijgende energieprijzen het desinflatieproces opnieuw kunnen bemoeilijken. De consumptie hield goed stand, maar hogere energie- en transportkosten vormen een risico voor de tweede jaarhelft.

Op de wisselmarkten bleef de Amerikaanse dollar profiteren van zijn status als veilige haven. Voor energie-importerende landen zoals Japan betekende de stijgende olieprijs daarentegen een extra uitdaging. De toenemende importkosten drukten de handelsbalans verder in het rood en zorgden voor nieuwe neerwaartse druk op de yen.

Historicus Peter Frankopan ziet de conflicten in Oekraïne en het Midden-Oosten niet als afzonderlijke crisissen, maar als uitingen van dezelfde onderliggende dynamiek: grootmachten die kleinere rivalen systematisch onderschatten. Volgens Frankopan leven we in een periode waarin traditionele machtsverhoudingen minder voorspelbaar zijn geworden en regionale spelers aanzienlijk meer impact kunnen hebben dan vroeger werd aangenomen.

Deze visie sluit nauw aan bij wat Canadese premier Mark Carney omschrijft als een wereld waarin "middle powers" steeds meer onderlig samenwerken om zich te beschermen tegen de druk van dominante grootmachten. De klassieke, door grootmachten gedomineerde wereldorde maakt geleidelijk plaats voor een multipolaire structuur waarin landen zoals India, Saoedi-Arabië, Turkije, Zuid-Korea, Indonesië en Canada een grotere rol opnemen.

Naast geopolitiek werd juli gekenmerkt door een forse correctie in technologie- en AI-gerelateerde aandelen. De aanleiding lag niet in zwakke bedrijfsresultaten, maar eerder in toenemende bezorgdheid over extreem hoge waarderingen, zware AI-investeringen en de onzekerheid over het het toekomstige rendement van deze investeringen.

De correctie liet zich vooral voelen in de halfgeleidersector. De Philadelphia Semiconductor Index verloor in juli meer dan 18% van zijn waarde en noteerde tijdelijk meer dan 20% onder zijn eerdere piek. Grote namen zoals Nvidia, TSMC, Samsung Electronics, SK Hynix en Micron kregen zware klappen te verwerken. Wereldwijd verdampte daarbij meer dan 1.000 miljard dollar aan beurswaarde binnen de chipindustrie.

De gevolgen waren vooral zichtbaar in drie regio's:

• Verenigde Staten: Nasdaq en chipaandelen stonden onder zware druk door winstnemingen en twijfels over de AI-investeringen.
• Taiwan: TSMC werd meegesleurd in de wereldwijde halfgeleidercorrectie. 
• Zuid-Korea: SK Hynix en Samsung stonden onder zware verkoopdruk ondanks sterke operationele prestaties.

Interessant was dat het kapitaal niet volledig de aandelenmarkt verliet. In plaats daarvan vond een duidelijke verschuiving plaats naar sectoren met stabielere inkomsten en voorspelbare kasstromen.

Vastgoed, gezondheidszorg, financiële waarden, defensieve consumentengoederen en energie profiteerden het sterkst van deze beweging.

Onze beoordeling is dat deze beweging voorlopig eerder een technische correctie dan het einde van de AI-cyclus lijkt. De fundamentele vraag naar rekenkracht, cloudinfrastructuur en artificiële intelligentie blijft structureel intact. Wel worden waarderingen opnieuw realistischer geprijsd. Daardoor kan de sector na een consolidatiefase opnieuw aantrekkelijk worden voor langetermijnbeleggers.

Een van de meest opvallende gebeurtenissen op de valutamarkten was opnieuw de verzwakking van de Japanse yen.

De basisoorzaak blijft het grote renteverschil tussen Japan en de Verenigde Staten. Terwijl Amerikaanse rentevoeten aanzienlijk hoger blijven, houdt de Bank of Japan vast aan een uiterst geleidelijke normalisering van haar monetair beleid. Hierdoor blijft de yen een populaire financieringsmunt voor carry trades, waarbij beleggers goedkoop in yen lenen om elders hogere rendementen te zoeken.

Daarnaast verhoogden de stijgende olieprijzen de druk op Japan, dat bijna volledig afhankelijk blijft van energie-importen uit het Midden-Oosten. Hogere energiefacturen leiden tot extra vraag naar dollars en bijkomende verkoopdruk op de yen.

Om deze neerwaartse spiraal te doorbreken voerden de Japanse autoriteiten omvangrijke interventies uit. De Bank of Japan en het Japanse ministerie van Financiën kochten yen in de markt om een verdere depreciatie tegen te gaan. Het doel was niet alleen de wisselkoers te stabiliseren, maar vooral om geïmporteerde inflatie te beperken en het vertrouwen in de Japanse financiële markten te beschermen.

Voor de Federal Reserve en de Zuid-Koreaanse centrale bank was een stabielere yen eveneens belangrijk. Een ongecontroleerde verzwakking van de yen dreigt immers competitieve devaluaties in heel Azië uit te lokken en verhoogt de volatiliteit op wereldwijde kapitaalmarkten.

In de Verenigde Staten stond juli vooral in het teken van interne marktrotatie. Hoewel de brede Amerikaanse economie relatief veerkrachtig bleef en de kwartaalresultaten van financiële instellingen overwegend positief verrasten, kregen technologie- en AI-gerelateerde aandelen het steeds moeilijker onder het gewicht van extreem hoge verwachtingen.

Als gevolg daarvan kreeg de Nasdaq een stevige terugval te verwerken en eindigde de index ongeveer 9% onder het recordniveau van juni. De Nasdaq 100 verloor zelfs circa 11% ten opzichte van zijn piek. De bredere S&P 500 hield daarentegen beter stand, ondersteund door de sterke prestaties van financiële waarden, energiebedrijven en defensieve sectoren. Kapitaal stroomde weg uit halfgeleiders en hyperscalers en vond tijdelijk onderdak in financiële waarden, vastgoed, gezondheidszorg en consumentengoederen. 

De Europese aandelenmarkten presteerden in vergelijking met de Verenigde Staten relatief goed. Europese indices profiteerden van hun beperktere blootstelling aan de sterk gewaardeerde AI- en technologiesector. Daardoor werden ze minder zwaar getroffen door de wereldwijde correctie in halfgeleiders. Beleggers verhoogden hun blootstelling aan banken, industriële ondernemingen en defensieve sectoren, die profiteerden van stabiele winstvooruitzichten en aantrekkelijkere waarderingen dan hun Amerikaanse tegenhangers. Bovendien bood de Europese markt een zekere mate van bescherming tegen de volatiliteit die de Amerikaanse technologiesector domineerde. De STOXX Europe 600 bleef dan ook relatief stabiel, terwijl cyclische en waarde-aandelen beter presteerden dan groeiaandelen.

In Japan bleef de Nikkei 225 profiteren van de aanhoudende zwakte van de yen, die de concurrentiekracht van exportgerichte ondernemingen ondersteunde. Tegelijk zorgde de sterke waardedaling van de Japanse munt voor toenemende nervositeit bij internationale beleggers. De yen zakte naar het laagste niveau in decennia, waardoor de Japanse autoriteiten zich genoodzaakt zagen meermaals tussen te komen op de valutamarkt. Hoewel exporteurs hiervan profiteerden, ontstond er bezorgdheid over de stijgende importkosten en de impact op de binnenlandse consumptie. Daardoor bleef de evolutie van Japanse aandelen positief maar volatiel, waarbij industriële groepen, automobielconstructeurs en machinebouwers relatief goed presteerden.

Zuid-Korea behoorde in juli tot de zwakst presterende aandelenmarkten. De KOSPI werd zwaar getroffen door de wereldwijde verkoopgolf binnen de halfgeleidersector. Bedrijven zoals SK Hynix en Samsung Electronics, die een groot gewicht vertegenwoordigen in de index, verloren fors terrein ondanks sterke fundamentele resultaten. Beleggers begonnen zich af te vragen of de uitzonderlijke investeringscyclus rond artificiële intelligentie haar piek nadert en of toekomstige investeringen nog voldoende rendement zullen opleveren. Hierdoor nam de winstneming in de volledige halfgeleiderketen toe, wat een onevenredig grote impact had op de Zuid-Koreaanse beurs.

De Chinese aandelenmarkten bleven achterophinken. Zowel de Shanghai Composite als de Hang Seng werden geconfronteerd met een combinatie van structurele groeivertraging, zwakke consumptie, onzekerheid rond de vastgoedsector en aanhoudende geopolitieke spanningen. Buitenlandse beleggers bleven terughoudend, terwijl binnenlandse stimuleringsmaatregelen voorlopig onvoldoende bleken om het vertrouwen duurzaam te herstellen. Hierdoor bleef China één van de minst geliefde regio's binnen internationale aandelenportefeuilles, ondanks de historisch aantrekkelijke waarderingen van talrijke Chinese ondernemingen.

Juli 2026 was sinds het uitbreken van de oorlog met Iran de meest uitdagende maand tot dusver. Het mislukken van het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran duwde de olieprijs opnieuw boven de 100 dollar per vat, waardoor de inflatievrees opnieuw oplaaide en de rente op overheidsobligaties naar nieuwe cyclische toppen doorsteeg.

De Amerikaanse 10-jaarsrente steeg continu doorheen de maand juli 4,48% naar een piek van 4,70%, om de maand af te sluiten op 4,65%.

Volgende factoren liggen aan de basis:

• Het afspringen van het Iraanse staakt-het-vuren met sterk stijgende energieprijzen tot gevolg.
• De notulen van de laatste Federal Reserve meeting die wezen op een nultolerantie t.a.v. oplopende inflatieverwachtingen.

Het gevolg was dat de markt extra renteverhogingen verdisconteert. Momenteel prijst de markt 2 renteverhogingen tot begin 2027.

De Fed-vergadering van 28-29 juli was één van de meest onvoorspelbare in jaren. Deze onvoorspelbaarheid wordt in de hand gewerkt door Fed-voorzitter Warsh die een koele minnaar is om markten een leidraad te bieden over het te verwachten monetaire beleid.

Het gevolg is dat markten een hogere risicopremie verdisconteren aangezien de marktvolatiliteit hierdoor toeneemt. Het ongewijzigde beleid hield deze keer geen unanimiteit in. 3 bestuurders stemden openlijk voor een onmiddellijke renteverhoging.

Een bijkomend probleem voor Warsh is dat ondanks zijn pleidooi om de opgelopen inflatie in te tomen er voorlopig geen daadwerkelijke acties aan gekoppeld worden. De markten beginnen dan ook te twijfelen aan de echte bedoelingen van de Fed. Hier en daar wordt ook de autonomie van de Federal Reserve opnieuw in vraag gesteld. Gebrek aan vertrouwen door de markt leidt automatisch tot hogere langetermijnrentevoeten.

Ondanks de status-quo steeg ook de Amerikaanse 2-jaarsrente van 4,18% naar 4,35%, om vervolgens terug te vallen tot 4,29%.

De Duitse 10-jaarsrente steeg van 2,88% naar 3,20%, het hoogste niveau sinds 2011 en sloot af op 3,12%. Deze stijging werd voornamelijk gedreven door 3 factoren:

• Hogere energieprijzen door de sterke stijging van de olieprijs en inflatievrees als gevolg van het einde van de voorlopige wapenstilstand.
• Beter dan verwachte economische cijfers in juni en gestegen inflatie deden de verwachting op renteverhogingen toenemen. 
• De toenemende financieringsbehoeften van overheden en de politieke risico’s leggen een hogere bodem onder de langlopende Europese overheidsobligaties.
  

De ECB hield op 23 juli haar depositorente onveranderd op 2,25%. Deze pauze betekent meer tijd om de nodige macro-economische data te verzamelen in aanloop naar de volgende meeting in september. De beslissing om de rente onveranderd te laten maskeerde eigenlijk een stevig intern debat om de rente toch al te verhogen in plaats van te wachten tot september.

Volgende elementen werden duidelijk tijdens de persconferentie na de vergadering:

• Een renteverhoging in september met 25 basispunten is het basisscenario.
• Inflatie blijft een belangrijke zorg.
• De Raad van Bestuur behoudt het rentepad van monetaire verkrapping.

De Duitse 2-jaarsrente steeg van 2,51% naar 2,88% op basis van de opgelopen inflatievooruitzichten en het beoogde rentepad. Eind juli viel de rente terug tot 2.77%.

De markt rekent dus op een ECB-verhoging in september, houdt rekening met extra renteverhogingen daarna en onderschat volgens sommige analisten nog steeds de inflatierisico's. 

EUR/USD bleef in de maand juli rond 1,14 schommelen. Het onvermogen van de euro om te herstellen van de laagtepunten in juli reflecteert de dominantie van de dollar. Die komt van een hogere Amerikaanse rente, veilige-havenstromen richting dollar, politieke onzekerheid in Europa en internationale kapitaalstromen naar Amerikaanse AI-gerelateerde activa.

De dollar bleef de voorkeursmunt in een omgeving van geopolitieke en inflatoire onzekerheid. De Japanse Yen blijft zijn ingeslagen pad van verzwakking verderzetten ondanks interventie-pogingen van de centrale bank om de daling te stoppen.

Juli was de eerste maand sinds het begin van de oorlog waarin kredietmarkten onder druk kwamen.

De spreads van obligaties met een investment grade status liepen merkbaar op. Dat was het meest uitgesproken in de VS waar de spreads hoger gingen van 79 basispunten (laagste punt van vele jaren) naar 91 basispunten. In Europa liepen deze spreads op van 72 tot 79 basispunten. Beleggers beginnen een hogere risicopremie te vragen ten gevolge grotere stijgingen van de overheidsuitgaven en investeringen in artificiële intelligentie. Een trend die zich de komende maanden nog kan doorzetten.

Maar ondanks de hogere spreads bleef de uitgifteactiviteit robuust, vooral bij AI- en datacenter-gerelateerde bedrijven. In het High Yield segment kregen vooral emittenten met een lage kredietkwaliteit het moeilijk.

Hebt u hierover vragen?
Uw private banker of wealth manager helpt u graag verder. 

Dit nieuwsbericht mag niet worden beschouwd als een beleggingsaanbeveling of advies.