Escalatie rond Iran zet markten onder druk en dwingt tot strategische keuzes

De oorlog met Iran is de voorbije dagen verder geëscaleerd, maar de gevolgen op lange termijn zullen afhangen van de duur, de intensiteit en de geografische spreiding. In de communicatie vanuit Washington werd het einddoel scherp geformuleerd: president Trump sprak expliciet over 'onvoorwaardelijke overgave' als doelstelling. Ondertussen werd in Iran een nieuwe Ayatollah benoemd: de zoon van Khamenei. De man wordt gezien als een hardliner en dus niet iemand die snel zal plooien voor de Amerikaanse-Israëlische druk.

Tegelijk groeit de druk om het conflict niet te lang te laten aanslepen. In de VS beginnen hogere energieprijzen en economische data door te wegen op het sentiment. De combinatie van stijgende olieprijzen (intussen rond de 110 dollar per vat) en een afkoelende arbeidsmarkt is geen fraai vooruitzicht met de Mid-term verkiezingen van november in gedachte.

Diplomatie blijft een mogelijke uitweg, maar is onzeker. Het blijft afwachten of onderhandelingen met regionale partners iets opleveren. De Iraanse president sprak zaterdag verzoenende taal richting de Golfstaten, maar op het terrein bleven deze dode letter.

Deze morgen daalden de Aziatische markten fors op de nieuwe oliepiek. Japan ging zo’n 5,5% lager, terwijl ook de Chinese markten zo’n 1,5% prijsgaven. De Europese aandelenmarkten verliezen eveneens 2,5 à 3%, terwijl de Amerikaanse indices ook zo'n 1,5% verliezen. Langetermijnrentes gaan hoger door de vrees op een hogere inflatie.

• KBC Asset Management heeft  proactief de portefeuille beschermd door aandelen af te bouwen en ze zijn licht onderwogen binnen de neutrale band, om niet vol in de storm te staan. Tegelijk blijven we flexibel om bij minder gunstige scenario’s (zie verder) ons defensiever te positioneren.
• We verhoogden de dollar-blootstelling: die fungeert terug als veilige haven.
• Binnen de aandelenportefeuille hebben wij de Europese positie verminderd, aangezien Europa mogelijk sterker wordt getroffen door de huidige ontwikkelingen. De Amerikaanse markt heeft zich de afgelopen week relatief beter weten te handhaven.
• Binnen de conventionele (niet-duurzame) beleggingsfondsen behouden we de energiesector op een neutrale weging.

De Straat van Hormuz is een flessenhals voor wereldwijde energiehandel.  Ongeveer een vijfde van de wereldwijde energie-export loopt via die doorgang.  Als de scheepvaart stilvalt of verzekeringspremies exploderen, vertaalt zich dat snel in een risicopremie op olie en (in Europa) ook gas. 

Wat zien we nu concreet gebeuren?

• De tankertrafiek viel sinds vorige week helemaal stil. De VS overweegt maatregelen zoals herverzekering en marine-escortes om de transit te hernemen.
• Meerdere landen in de Golfregio bouwen hun productie af, nu hun eigen voorraden vollopen. Een heropstart hiervan zorgt sowieso voor enkele weken disruptie. Iran’s eigen voorraden en productie rond Teheran werden geraakt. Het strategische olie-eiland Kharg voorlopig niet.
• Zelfs als alle alternatieve distributiekanalen, bijvoorbeeld de alternatieve pijpleiding van Saudi-Arabië, maximaal zouden werken, kan er nog een tekort overblijven, waardoor extra prijzendruk op oliepotentieel plausibel blijft, zolang Hormuz-doorstromen niet normaliseren.
• De olieprijs maakt bokkensprongen en steeg deze morgen richting 120 dollar per vat Brent. Hogere pieken blijven mogelijk, al daalden de prijzen wat door het gerucht dat de G7 strategische olievoorraden zou op de markt brengen.
• Voor Europa: de gasprijs is meer dan verdubbeld  (weliswaar vertrekkend van een laag niveau) door het wegnemen van de toevoer uit Qatar. Maar herinner dat tijdens de energiecrisis rond Oekraïne de gasprijzen veel extremer bewogen (x10 op enkele maanden tijd) en nadien ook zijn teruggevallen.

Scenario 1 – Snelle normalisering

De militaire acties blijven beperkt in tijd en doelwitten. Hormuz gaat relatief snel terug open en fysieke olietransporten hervatten. Olie kan kort pieken, maar zakt terug wanneer de scheepvaart en de verzekeringen normaliseren. Dit scenario achten we vandaag minder waarschijnlijk dan begin vorige week.
Waar letten we op? 
Duidelijke signalen van de-escalatie, Hormuz volledig open, de tankertrafiek normaliseert binnen enkele dagen, de verzekeringspremies stabiliseren en de olieprijs die niet structureel boven 90 dollar blijft. 
Beleggingsreactie: geen grote wijzigingen, strategische allocatie behouden en tactische aandelenpositie terug opbouwen.


Scenario 2 –  Tijdelijke verstoring met aanhoudende onzekerheid van enkele weken (basisscenario)

Conflict duurt enkele (4-5) weken. De VS verklaart ‘doel bereikt’ na het verzwakken van de Iraanse capaciteiten; Israël stopt zijn aanvallen na het wegvallen van de Amerikaanse steun. Het regime blijft overeind; de proxy-activiteit (Hezbollah in Libanon bv.) dooft geleidelijk uit. De olierisicopremie zakt, maar Hormuz blijft een latente dreiging. 
Waar letten we op? 
De taal van ‘gerealiseerde doelen’, staakt-het-vuren of dialoog en stabilisatie van de Hormuz-dreiging. 
Beleggingsreactie: posities grotendeels behouden, niet overreageren, maar rekening houden met een hogere olieprijs en dus hogere inflatie. Centrale banken kunnen weinig soelaas bieden. In dit scenario kan het risk off-sentiment nog even blijven duren. Europese aandelen zijn kwetsbaarder dan Amerikaanse aandelen.


Scenario 3 – Gedeeltelijke normalisering met blijvend hoge risicopremies

Het conflict blijft langer duren, maar schakelt een versnelling lager. Geen formeel staakt-het-vuren, maar de VS ziet doelstellingen bereikt, hoewel Iran niet buigt. Zelfs wanneer de situatie verbetert, kan het systeem trager en duurder blijven functioneren. Dat kan leiden tot langer aanhoudende onzekerheid, zonder paniek op de markten.
Waar letten we op? 
Verbetering in doorstroming zonder volledige normalisatie, blijvend hogere kosten/prijzen, onzekere beleidssignalen.
Beleggingsreactie: de markten herstellen dan vaak onregelmatig: geen paniek, maar ook niet meteen 'alles terug normaal'.
 

Scenario 4 – Escalatiescenario (minst waarschijnlijk)

Het conflict breidt zich uit op meerdere fronten: aanvallen op Amerikaanse activa door Iran gesteunde milities (Hezbolla, Houthi's),  een verdere verstoring van de Hormuz-straat.
Waar letten we op?
De energie-infrastructuur in de regio loopt schade op door het aanhoudende conflict, zonder een geloofwaardig de-escalatiekanaal. Iran kiest voor een langdurige oorlogshouding en gebruikt de Hormuz strategisch. De VS van haar kant bewapent Koerdische strijders. Een wekenlange blokkade van Hormuz wordt structureel ingeprijsd en kan de olieprijs ruim boven de 120 dollar duwen.
Beleggingsreactie: portefeuilles worden defensiever ingevuld voor langere tijd. Stagflatie en zwakke groei worden realiteit.

We houden de situatie aan de hand van deze scenario’s nauwlettend in de gaten en sturen bij wanneer nodig.

Contacteer uw private banker of wealth manager.

Dit nieuwsbericht mag niet worden beschouwd als een beleggingsaanbeveling of advies.