De wereld in beeld: geopolitieke onrust, rentevrees en AI-koorts: augustus herschikt de beurs

Augustus werd gekenmerkt door een uitzonderlijk volatiele marktomgeving waarin beleggers gelijktijdig geconfronteerd werden met oplopende geopolitieke spanningen, een restrictievere toon van de Amerikaanse centrale bank en een heropleving van het artificiële-intelligentieverhaal. Ondanks deze tegenwind sloten de meeste aandelenmarkten de maand positief af. De kapitaalstromen verschoven duidelijk richting energie, technologie en gezondheidszorg, terwijl rentegevoelige sectoren onder druk kwamen te staan.

Het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran groeide in augustus uit tot de dominante factor op de aandelenmarkten. De evolutie van de onderhandelingen rond de Straat van Hormuz had rechtstreeks invloed op olieprijzen, obligatierentes en aandelenmarkten.

Begin augustus zorgde een tijdelijke de-escalatie voor opluchting. . De dalende olieprijs gaf aandelenmarkten steun en speelde vooral in de kaarten van de technologiebedrijven.

Halverwege de maand namen de spanningen opnieuw toe: militaire confrontaties tussen Israël en Hezbollah en het vastlopen van de gesprekken rond Hormuz zorgden voor nervositeit. Tegen het einde van augustus escaleerde het conflict verder, met directe aanvallen tussen de Verenigde Staten en Iran. Hierdoor steeg de olieprijs opnieuw richting 90 dollar per vat, wat leidde tot hogere inflatieverwachtingen en stijgende obligatierentes.

• Energie profiteerde: hogere olieprijzen verbeterden de winstvooruitzichten en maakten de sector tot een van de sterkste presteerders.
• Rentegevoelige sectoren verloren terrein: vastgoed en nutsbedrijven kwamen onder druk door stijgende obligatierentes en hogere financieringskosten.
• De volatiliteit nam toe: geopolitieke spanningen, inflatievrees en handelsonzekerheid stuurden kapitaal richting energie, technologie en sectoren met sterkere winstvooruitzichten.
  

Hoewel de Federal Reserve de beleidsrente in augustus ongemoeid liet, nam de bezorgdheid over een verdere verstrakking van het monetair beleid toe. Verschillende beleidsmakerslieten verstaan dat bijkomende renteverhogingen niet uitgesloten zijn, zolang de inflatie onvoldoende afkoelt. Daardoor groeide de overtuiging dat de rente langer op een hoog niveau zou blijven.

Tijdens het Jackson Hole-symposium bevestigde Fed-voorzitter Warsh zijn vastberadenheid om de inflatie verder terug te dringen. Deze meer havikachtige boodschap deedde financiële markten opnieuw rekening houden met een mogelijke renteverhoging in september. Als gevolg hiervan stegen de Amerikaanse staatsrentes fors. De rente op 30-jarige staatsobligaties bereikte het hoogste niveau sinds 2007.

De stijgende rentes wogen vooral op rentegevoelige sectoren zoals vastgoed en nutsbedrijven. Ook industriële ondernemingen werden geconfronteerd met hogere financieringskosten, wat woog op de winstvooruitzichten. Financiële instellingen vormden een uitzondering: hogere rentevoeten kunnen hun rentemarges en winstgevendheid ondersteunen.

De handelsmaatregelen tussen de Verenigde Staten en Canada zorgden in augustus voor bijkomende onzekerheid. De nieuwe Amerikaanse invoertarieven en het mislukken van de onderhandelingen tussen beide landen verhoogden de vrees voor een verdere escalatie van de handelsspanningen. Vooral industriële bedrijven en producenten van technologie hardware kwamen daardoor onder druk. Zij zijn sterk afhankelijk van internationale toeleveringsketens en grensoverschrijdende handel. Tegelijkertijd profiteerden verschillende grondstoffenmarkten van anticiperende voorraadvorming voorafgaand aan mogelijke bijkomende handelsbeperkingen. Dat zorgde ervoor dat de prijzen van strategische grondstoffen, waaronder koper, verder opliepen en zich dicht bij recordniveaus bevonden.

Energie was met +8,79% de winnaar van augustus. De sector kreeg steun van hogere olie- en gasprijzen, betere winstvooruitzichten en blijvend aantrekkelijke waarderingen.

Gezondheidszorg steeg met +5,12%. De sector trok beleggers aan dankzij defensieve eigenschappen, stabiele winstgroei, aantrekkelijke waarderingen en aanhoudende fusie- en overnameactiviteit in biotech.

Technologie won +4,75%, gedragen door sterke Nvidia-resultaten en hernieuwd AI-optimisme. Binnen de sector bleef het onderscheid groot tussen AI-winnaars en hardwarebedrijven die gevoeliger zijn voor handelsspanningen.

Materialen steeg met +3,29%, ondersteund door hogere grondstoffenprijzen, voorraadvorming en geopolitieke spanningen die het aanbod krapper maakten. Met een rendement van -4,80% waren nutsbedrijven de slechtst presterende sector van augustus. De sector werd zwaar getroffen door de stijgende obligatierentes, die volgden op de meer havikachtige communicatie van de Amerikaanse centrale bank. Traditioneel worden nutsbedrijven gewaardeerd voor hun stabiele dividendinkomsten, maar een hogere marktrente vermindert hun relatieve aantrekkelijkheid voor beleggers. De combinatie van stijgende rentes en een afnemende vraag naar defensieve dividendwaarden zorgde ervoor dat nutsbedrijven achterbleven op de bredere markt.

De industriële sector verloor 4,38% en behoorde daarmee eveneens tot de zwakste sectoren van augustus. De oplopende handelsspanningen tussen de Verenigde Staten en Canada vergrootten de onzekerheid rond internationale toeleveringsketens en exportactiviteiten. Daarnaast werden industriële ondernemingen geconfronteerd met hogere financieringskosten als gevolg van de stijgende rente. Vooral kapitaalintensieve ondernemingen konden hun winstvooruitzichten moeilijker overeind houden.

De vastgoedsector sloot de maand af met een verlies van 2,37% en behoorde daarmee tot de verliezers van augustus. Vastgoedbedrijven zijn traditioneel gevoelig voor veranderingen in de renteomgeving: hogere rentes leiden tot stijgende financieringskosten en lagere waarderingen van toekomstige kasstromen. De stijging van de Amerikaanse obligatierentes zette druk op de sector. Daarnaast begonnen beleggers zich zorgen te maken over de houdbaarheid van de relatief hoge waarderingen binnen vastgoed in een omgeving van langdurig hogere rentevoeten.

De sector van discretionaire consumentengoederen en diensten daalde met 1,37% in augustus. Beleggers werden voorzichtiger nadat verschillende economische indicatoren wezen op een afkoeling van de Amerikaanse consumptie. Hogere rentevoeten en aanhoudende inflatiedruk kunnen immers wegen op de koopkracht. Vooral bedrijven actief in recreatie, luxeproducten en duurzame consumptiegoederen kwamen daardoor onder druk te staan, waardoor de sector achterbleef op de bredere markt.

Augustus stond in het teken van een duidelijke sectorrotatie: beleggers kozen voor segmenten met steun van grondstoffen, AI en solide winstgroei, terwijl rentegevoelige sectoren terrein verloren.

• Instroom: energie, materialen, technologie en gezondheidszorg profiteerden van hogere grondstoffenprijzen, AI-optimisme, aantrekkelijke waarderingen en betere winstvooruitzichten.
• Uitstroom: nutsbedrijven, vastgoed en industrie verloren kapitaal door stijgende rentes, hogere financieringskosten en toenemende handelsonzekerheid.
• Onderliggende voorkeur: beleggers kozen voor sectoren met sterkere groeidynamiek en meer veerkracht in een omgeving van hogere rente en geopolitieke onzekerheid.
  

De waarderingsverschillen tussen sectoren bleven eind augustus groot en versterkten de rotatie op de aandelenmarkten.

• Aantrekkelijk gewaardeerd: energie, financiële waarden, communicatiediensten en materialen combineerden hun redelijke waarderingen met gunstige winstvooruitzichten.
• Duurder gewaardeerd: vastgoed, industrie, cyclische consumentengoederen en technologie noteerden tegen hogere waarderingen, waardoor ze gevoeliger blijven voor teleurstellingen.
• Beleggingsimplicatie: energie, gezondheidszorg en financiële waarden boden de sterkste combinatie van waardering, winstgroei en fundamentele steun; vastgoed bleef het kwetsbaarst.
  

Amerikaanse aandelenmarkten sloten augustus positief maar volatiel af: de Nasdaq 100 won 1,82%, de S&P 500 steeg 1,22% en de Dow Jones bleef vrijwel vlak met +0,14%. Sterke bedrijfsresultaten en AI-optimisme boden steun, maar hogere olieprijzen, stijgende rentes en een havikachtige Fed beperkten het opwaarts potentieel.

De Europese aandelenmarkten lieten een gemengd beeld zien gedurende augustus. De Duitse DAX-index steeg met 0,99%, terwijl de Britse FTSE 100 een beperkte winst van 0,31% realiseerde. De Euro Stoxx 50 bleef nagenoeg stabiel met een rendement van -0,06%, terwijl de Franse CAC 40 duidelijk achterbleef met een verlies van 3,24%.

Europa kende aanvankelijk een sterke maandstart, ondersteund door beter dan verwachte bedrijfsresultaten en een gunstig internationaal marktsentiment. Naarmate de maand vorderde, kwamen de Europese aandelenmarkten echter onder druk te staan door stijgende energieprijzen, oplopende obligatierentes en een voorzichtigere houding van centrale banken. Vooral hogere energiekosten begonnen te wegen op de economische vooruitzichten van verschillende Europese bedrijven.

Frankrijk vormde de voornaamste negatieve uitschieter binnen Europa. De Franse aandelenmarkt werd niet alleen geconfronteerd met dezelfde internationale uitdagingen als de rest van Europa, maar kreeg eveneens af te rekenen met binnenlandse politieke onzekerheid. Deze combinatie zorgde ervoor dat Franse aandelen aanzienlijk zwakker presteerden dan de overige grote Europese markten

Aziatische aandelenmarkten presteerden het sterkst, met Zuid-Korea (+9,09%), Taiwan (+6,46%), China (+4,74%) en Japan (+4,07%) als uitschieters. Hongkong bleef achter met -1,49%.

• Zuid-Korea en Taiwan: herstel van halfgeleiders en AI-gerelateerde kapitaalstromen stuwden de markten hoger.
• Japan: een zwakkere yen en blootstelling aan de AI-waardeketen ondersteunden exportgerichte bedrijven.
• China versus Hongkong: de binnenlandse markt herstelde, terwijl Hongkong achterbleef door zorgen over de Chinese groei.
  

Samenvattend bevestigde augustus opnieuw de regionale divergentie op de aandelenmarkten. Terwijl de Verenigde Staten en Europa werden afgeremd door hogere rentes en geopolitieke onzekerheid, profiteerden verschillende Aziatische markten van het herstel van de technologiesector en de heropleving van het AI-thema. Hierdoor groeide Azië uit tot de sterkste regio van de maand.

Augustus 2026 kende twee duidelijk onderscheiden fases. Tijdens de eerste helft van de maand liepen de wereldwijde obligatierentes verder op door toenemende inflatiezorgen. Die waren vooral het gevolg van de sterk stijgende aardgasprijzen vlak voor de winter. In de tweede helft probeerden beleidsmakers de markten gerust te stellen. Maar het was uiteindelijk de nieuwe Fed-voorzitter Kevin Warsh die het sentiment bepaalde met een opvallend strenge boodschap in Jackson Hole.

Op 19 augustus kondigde de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent een verdubbeling van de terugkoop van langlopende staatsobligaties aan. Die maatregel zorgde tijdelijk voor lagere rentes en een zwakkere dollar. De opluchting bleek echter van korte duur. Tijdens zijn eerste Jackson Hole-toespraak stelde Warsh dat de inflatie onvoldoende afkoelde en dat het monetair beleid nog niet restrictief genoeg was. Daarmee kregen de verwachtingen van verdere renteverhogingen opnieuw de bovenhand.

De rente op de Amerikaanse tienjarige staatsobligatie schommelde in augustus fors. Na een start op 4,68% klom ze tot 4,74%, om de maand uiteindelijk licht lager af te sluiten. Ook de dertigjarige rente bereikte niveaus die sinds de financiële crisis van 2008 niet meer waren gezien.

Drie factoren bepaalden dit verloop:

• Aardgas wordt het grootste inflatierisico
  Waar de obligatiemarkten de voorbije jaren vooral naar de olieprijs keken, was het aardgas dat in augustus de toon zette. De Europese gasprijzen bereikten het hoogste peil in vijf maanden en wintercontracten werden dubbel zo duur als een jaar geleden. De plotse prijsopstoot wakkerde de vrees aan voor een nieuwe inflatiegolf en zette centrale banken opnieuw onder druk.

• De tijdelijke impact van Bessents terugkoopprogramma
  Minister van Financiën, Bessent probeerde de opwaartse druk op de langetermijnrente te temperen met een forse uitbreiding van het terugkoopprogramma voor langlopende staatsobligaties, een maatregel die al snel de bijnaam Treasury Twist kreeg. De maatregel leidde onmiddellijk tot een daling van de dollar en een tijdelijke terugval van de tienjaarsrente. Analisten wezen er echter op dat duurzame rentedalingen enkel mogelijk zijn wanneer ook de inflatie overtuigend afkoelt.

•  Jackson Hole verandert het verhaal
  Het belangrijkste marktmoment vond plaats op 28 augustus. Fed-voorzitter Warsh maakte duidelijk dat de strijd tegen inflatie voorrang blijft krijgen en dat de beleidsrente mogelijk nog onvoldoende hoog is om de economie af te remmen. De reactie was onmiddellijk zichtbaar: de tweejaarsrente kende haar grootste stijging sinds juni, terwijl de dollar zijn sterkste weekprestatie in meer dan een maand boekte.

Hoewel er in augustus geen rentevergadering plaatsvond, veranderde de communicatie van de Federal Reserve de verwachtingen voor september grondig. De markten begonnen opnieuw rekening te houden met bijkomende renteverhogingen.

De Amerikaanse 2-jaarsrente startte augustus op 4,24%, maar klom op 28 augustus, de dag van Warsh’toespraak, naar een maandpiek van 4,35%.. Uiteindelijk sloot de maand af op 4,32%. Augustus toonde opnieuw hoe gevoelig de 2-jaarsrente is voor communicatie vanuit de Fed. De geldmarkten prijzen nog een verhoging van een half procent in over de 5 volgende rentevergaderingen van de Federal Reserve.

De Duitse 10-jaars Bund-rente steeg vrijwel onafgebroken gedurende augustus. De rente opende de maand op 3,15% en sloot op 3,31%, een stijging van 16 basispunten en het hoogste niveau sinds 2011. De Duitse 30-jaarsrente steeg op 28 augustus naar 3,79%, eveneens het hoogste niveau sinds 2011. De Franse 30-jaarsrente bereikte 4,92%, het hoogste niveau sinds 2008.

Vier elementen lagen aan de basis van deze stijging:

• Aardgasprijzen werden de nieuwe dominante inflatiefactor.
• De inflatie in perifere landen liep sterk op, met name in Spanje.
• De ECB-communicatie werd steeds havikachtiger (ondertoon van mogelijke rentestijgingen).
• Structurele fiscale en politieke risico’s verhoogden de rentevloer op lange looptijden.

De Spaanse inflatie steeg naar 4,5% en ook in Frankrijk viel de inflatie hoger uit dan verwacht. ECB-hoofdeconoom Philip Lane gaf aan dat de inflatie waarschijnlijk nog geruime tijd rond 3% zou blijven schommelen.

De depositorente bleef in augustus onveranderd op 2,25%. Toch groeide binnen de ECB vrijwel de consensus dat een renteverhoging in september noodzakelijk zou zijn. Uit de notulen van de ECB-vergadering van juli bleek dat sommige beleidsmakers zelfs toen al een renteverhoging hadden overwogen.

Een positief signaal kwam van de inflatieverwachtingen van consumenten. De verwachting voor de korte termijn daalde van 3,0% naar 2,9%, terwijl de verwachting op drie jaar terugviel van 2,8% naar 2,7%.

De euro kende aanvankelijk steun dankzij de maatregelen van Bessent en de positieve marktverwachtingen over het ECB-beleid. Na Warsh' toespraak keerde het voordeel echter opnieuw richting dollar. De EUR/USD steeg eerst tot 1,1679, maar sloot de maand uiteindelijk rond 1,1602.

De Japanse yen bleef onder zware druk staan, waarbij USD/JPY opnieuw boven de grens van 160 uitkwam. Daardoor namen de speculaties over mogelijke marktinterventies verder toe.

Op de kredietmarkten bleef een opmerkelijke tegenstelling zichtbaar. Ondanks hoge rentes en toenemende spanningen bleven de kredietspreads relatief stabiel. Tegelijk liepen de stressindicatoren verder op en vertraagde de uitgifte van nieuwe bedrijfsobligaties aanzienlijk. Een belangrijke structurele trend bleef de enorme financieringsvraag van technologie- en AI-bedrijven, die wereldwijd een steeds grotere stempel drukten op de obligatiemarkten.

Hebt u hierover vragen?
Uw private banker of wealth manager helpt u graag verder. 

Dit nieuwsbericht mag niet worden beschouwd als een beleggingsaanbeveling of advies.