De wereld in beeld: het Griekse alfabet

Wie had de huidige toestand begin dit jaar kunnen voorspellen? Niemand toch. De vaccins kwamen eraan, enkele moeilijke maanden doorbijten tot het merendeel van de bevolking gevaccineerd was en het rijk der vrijheid kwam ons tegemoet. Lijkt dit toch even anders uit te draaien. De geschiedenis leert ons dat een virus niet snel klein te krijgen is en de komst van de nieuwe variant Omikron doet de zenuwachtigheid weer toenemen. Hopelijk moeten we het ganse Griekse alfabet niet aflopen vooraleer het virus klein te krijgen. Stilaan wordt duidelijk dat dit virus en zijn mutaties wel eens voor lange tijd ons doen en laten zullen bepalen.
 

Maar wie had ook kunnen voorspellen dat de beurzen in dergelijke omstandigheden een boerenjaar zouden doormaken? De grafieken beginnen enkele barstjes te vertonen maar toch, wat een rit. Een eindejaarsrally zit er waarschijnlijk niet in, maar voor dergelijke prestatie tekende begin dit jaar iedere belegger. Onzekerheden en twijfels zijn er nochtans in overvloed. En de evolutie van de pandemie is niet het enige wat de beleggers zorgen baart. Torenhoge energieprijzen doen de bedrijven en Jan Modaal pijn, de vrees voor looninflatie is er en de toeleveringsketen staat nog altijd onder druk. De vierde coronagolf zet vooral het gezondheidssysteem onder druk. Door het (voorlopig) uitblijven van harde lockdownmaatregelen blijft de impact op de economische activiteit vooralsnog beperkt. Niettemin sluipt de twijfel al een aantal weken in de markt: stilaan heel wat vraagtekens, eerder dan hoop. Bepaalde sectoren, zoals de reissector, zitten opnieuw in de hoek waar de klappen vallen. Het aantal internationale luchtvaartpassagiers in de VS zit momenteel op het niveau van 20 jaar terug, of de helft van voor de pandemie.

Volatiele olieprijs

Ook al viel de olieprijs terug van het hoogste niveau in 3 maanden, de hogere energiekost blijft de bedrijven en de burger pijn doen. President Biden dacht de remedie in petto te hebben. Hij besliste tot een gedeeltelijke vrijgave van de oliereserves om zo de prijs onder druk te zetten. Joe Sixpack is immers zeer gevoelig voor de prijs aan de pomp. Zo zal de VS 50 miljoen vaten olie vrijgeven. Andere landen zoals China, India en Japan sloten zich hierbij aan, weliswaar beperkter. Echter, het verleden leert ons dat dergelijke interventies meestal een beperkt effect hebben op de olieprijs. Met deze actie rijden deze landen echter tegen de kar van de OPEC+. Zij dreigen de normalisatie van de productie op de lange baan te schuiven. Hierdoor kan de beslissing van de VS een omgekeerd effect hebben, namelijk een stijgende olieprijs. Als de pandemie de wereldeconomie opnieuw onder druk zet, kan dit de olieprijs wel laten terugvallen.

De markt keek vooral uit naar de OPEC+-bijeenkomst op 2 december. De oliealliantie bevestigde dat in januari de productie wordt opgedreven. Per dag wordt de wereldwijde productie verhoogd met 400.000 vaten. De beslissing kan wel op elk moment herzien worden. Zeker als de nieuwe coronavariant een grote impact krijgt op de wereldeconomie en dat de vraag naar olie zou doen dalen. Een garantie op een blijvende productieverhoging is er dus niet. De olieprijs reageerde vrij hevig op het nieuws, maar herstelde vrij snel.

Inflatie blijft zorgenkind

De centrale banken gingen er tot voor kort vanuit dat de hoge inflatie van tijdelijke aard zou zijn. Ze verwezen hiervoor naar de energieprijsinflatie en het onevenwicht tussen vraag en aanbod bij de heropleving van de economie. In de loop van volgend jaar zou de inflatie moeten normaliseren in de richting van de doelstellingen van de centrale banken. Echter, dit verhaal blijft stilaan onhoudbaar. De Federal Reserve ging als eerste overstag. In een Senaatscommissie gaf Jerome Powell aan dat het woord ‘transitory’ (voorbijgaand) wordt geschrapt. De risico’s op een hardnekkige inflatie over een langere periode zijn immers toegenomen. De Amerikaanse centrale bankiers zien de inflatie over 2022 wel dalen, maar minder dan eerst gedacht. Als het aan Powell lag mag de tapering een versnelling hoger schakelen, met andere woorden een versnelde afbouw van de steunmaatregelen. Dit maakt dat een renteverhoging in de VS er sneller kan komen dan verwacht.

Bij de Europese Centrale Bank blijft het vooralsnog windstil. Lagarde zal haar mening niet herzien. Ze blijft erbij dat de inflatie wordt veroorzaakt door tekorten en dat aanpassingen in het monetaire beleid pas na enkele maanden  zichtbaar zouden zijn. Niettemin kan ze niet naast de torenhoge inflatie kijken. Zelfs zonder de dure energie, de kerninflatie, zitten we al een eind boven de beoogde 2%. In de markt ziet men het anders. Uit de futures leidt men af dat de markt uitgaat van een eerste renteverhoging in Europa in 2022. Veel zal uiteraard afhangen hoe de pandemie verder evolueert. Zijn er verdere steunmaatregelen nodig en dus een lage rente?

Amerikaanse economie blijft sterk

De arbeidsmarkt in de VS blijft ondertussen in goede doen. Het virus schopt er ook minder om zich heen dan in Europa. In de VS noteren we een dalende werkloosheidsgraad en een sterke jobcreatie. Met een werkloosheidscijfer van 4,6% is het dieptepunt van 3,5% (begin 2020) niet ver meer af. Nochtans zijn er nog altijd 4,7 miljoen banen minder dan voor de pandemie. Een te krappe arbeidsmarkt kan de inflatie(vrees) verder aanwakkeren. Tot nu toe werd de hoge inflatie vooral toegeschreven aan de gestegen energieprijzen en de knelpunten in de toeleveringsketen, maar looninflatie is best te mijden.

Dat de Amerikaanse economie in goede conditie is bewees de ISM-index voor de dienstensector. Die steeg naar een recordpeil van 66,7 punten, een flink eind boven de verwachtingen. De dienstensector maakt het grootste deel van de economie uit en is de stuwende kracht achter de economische groei, ondanks een tekort aan arbeid en de toeleveringsproblemen. Nochtans is het niet allemaal rozengeur en maneschijn. De indicator van Michigan, die het consumentenvertrouwen meet, daalde in november tot het laagste peil in 10 jaar. De impact van een stijgende inflatie op de levensstandaard begint door te wegen. Maar dat neemt niet weg dat het geld nog steeds goed rolt. De kleinhandelscijfers stegen onverwacht met 1,7%.

De sterke macro-economische cijfers in de VS draagt bij tot enige geruststelling. De arbeidsmarkt is veerkrachtig genoeg om de normalisatie van het beleid te doorstaan. Het banenrapport toonde een sterke stijging van de werkgelegenheid, de derde maand op rij. De dienstensector staat is voor het gros van de banengroei.

In Europa gaat het allemaal wat trager. De werkloosheidsgraad blijft ook wel dalen en het precoronaniveau van 7,1% komt stilaan in zicht. De Europese Centrale Bank maakt zich niet nerveus en voorzitster Lagarde stipte aan dat een renteverhoging niet voor 2023 gepland staat. De topvrouw van de ECB wil de koopkracht niet verder onder druk zetten omdat die al geplaagd wordt door de hogere energiefactuur.

Oeso is bezorgd

De Oeso gaat ervan uit dat de wereldwijde economische groei volgend jaar behoorlijk zal afremmen. Boosdoener? Uiteraard de pandemie. Dit jaar zou de groei nog meevallen (5,6%), maar volgend jaar zien ze de wereldeconomie behoorlijk vertragen. Het groeiritme zien ze gemiddeld op 4,5% uitkomen en 2023 wordt nog zwakker (3,2% verwacht). In deze voorspellingen houdt de Oeso dan nog geen rekening met de laatste ontwikkelingen van het virus. Het is afwachten hoe en wanneer de problemen waarmee de bedrijven dezer dagen worden geconfronteerd, van de baan zullen zijn. Vooral de productiebedrijven ondervinden hinder van het tekort aan grondstoffen en onderdelen. Naast de auto-industrie en elektronicaproducenten zijn de gevolgen ook vooral voelbaar in de chemie. Oeso raadt een wereldwijde vaccinatie aan. De kostprijs zou slechts een fractie zijn van de totale kostprijs aan economische steun.

Evolutie beurzen

Ondanks de toename van de volatiliteit en de twijfels die er in de markt zijn kunnen we nog altijd spreken over een topjaar voor de aandelenmarkten. Waar er andere jaren rond deze tijd meestal de vraag wordt gesteld of er nog een eindejaarsrally voor de deur staat, ligt de focus nu eerder op het behoud van de mooie rendementen. In Europa blijven de Franse CAC40 en de Nederlandse AEX bij de beste presteerder. Onze eigen BEL20 hangt ergens in de lage middenmoot. Ook de DAX zit - verrassend misschien - niet bij de top. China was dit jaar alleszins niet de ‘place to be’.

Fixed income-markten

Door de omikronvariant werd er opnieuw overgeschakeld naar een risk-off modus. De marktvolatiliteit schoot na maanden van sluimeren opnieuw de hoogte in. Een mooi voorbeeld hiervan was de VIX index, een maatstaf voor de volatiliteit van de S&P 500 aandelenindex, die opveerde van een waarde van 16 begin november tot 31 op dit moment. Deze index bereikte zijn hoogste peil van het afgelopen jaar.

Risicovolle assets werden verkocht. In de markt van de bedrijfsobligaties kenden vooral de high yield-obligaties een erg lastige maand. De kredietspreads liepen op met 40 basispunten in de eurozone en 50 basispunten in de Amerikaanse markt. Ook van de meest kredietwaardige bedrijfsobligaties liep de kredietspread op met ongeveer 20 basispunten. Ook in dit marktsegment nam de volatiliteit afgelopen maand voor het eerst sinds lange tijd gevoelig toe.

De overheidsobligaties deden hun status van veilige haven alle eer aan. Zowel de Amerikaanse als Europese lange termijnrente daalde fors.

De vrees voor een langere periode van hoge inflatiecijfers zorgde voor vlakkere rentecurves. De kortetermijnrente staat immers onder opwaartse druk vanwege de vrees voor snellere renteverhogingen om de inflatieontsporing af te remmen. Dit is vooral in de Verenigde Staten het geval, waar Federal Reserve-voorzitter Powell een snellere ombuiging van het rentebeleid in het vooruitzicht stelde. Toch wel een opmerkelijk bocht die de man afgelopen week nam. Dit zorgde er voor dat de 2 jaar overheidsrente in november met 14 basispunten steeg.

De verwachting van een strakker monetair beleid in de VS bezorgde de dollar wind in de zeilen. De dollar verstevigde afgelopen maand fors.
Ook andere vluchtmunten zoals de Zwitserse frank en de Japanse yen waren in trek.

Aan de andere kant van het spectrum bevonden zich meer cyclische munten zoals de Noorse kroon en Australische dollar die gevoelig deprecieerden.
De verliezer van de maand was echter opnieuw de Turkse lira die een nieuw dieptepunt bereikte ten opzichte van zowel de dollar als de euro. Zolang president Erdogan zijn stempel blijft drukken op het gevoerde onorthodoxe monetaire beleid hoeft geen beterschap verwacht te worden.

Asset allocatie

Omikronvariant stemt tot waakzaamheid

  • Beurzen schrikken op door nieuwe variant
    - Nog te weinig informatie over eigenschappen Omikronvariant
    - Impact op economie en beurzen
    - Enkele zaken om komende weken in de gaten te houden.
  • Economisch scenario voorlopig niet gewijzigd
    - Sterke economische cijfers in de VS, Fed overweegt zelfs snellere  normalisering
    - Wat meer beperkingen in de eurozone, maar harde lockdowns blijven beperkt.
    - Elke golf wat minder economische schade
  • Beperkte afbouw aandelen maar visie blijft op neutraal.

Een beleggingsstrategie op uw maat. 

Wat gebeurt er in de wereld? En wat zijn de gevolgen voor de financiële markten? In de KBC- Beleggingsstrategie gaan we dieper in op onze vooruitzichten voor specifieke regio’s, sectoren en thema’s.
Wenst u meer informatie? Uw private banker of wealth officer is uw aanspreekpunt.

Maak kennis met KBC Private Banking & Wealth
Inschrijven op onze nieuwsbrief
Aktien&Optionen-Analyst KBC Private Banking&Wealth

Dit nieuwsbericht mag niet worden beschouwd als een beleggingsaanbeveling of advies.