Steeds meer beoefenaars van medische vrije beroepen kiezen ervoor om samen te werken. Een eigen praktijk brengt heel wat kosten mee. Denk maar aan een gebouw, materiaal, voorraden, administratieve ondersteuning,… Interessant als je deze kosten kunt delen met collega’s. Door samen te werken, deel je bovendien kennis en is verdere specialisatie mogelijk. Bovendien kan samenwerking helpen om werk en privé beter in balans te houden.
De keuze voor de juiste samenwerkingsvorm vraagt wel wat voorbereiding. Wil je enkel de kosten delen, of ook de inkomsten? Kies je voor een eenvoudige vorm zoals een 'feitelijke vereniging' of ga je voor een juridische structuur zoals een bv? Welke bepalingen moet een samenwerkingsovereenkomst bevatten?
Welk samenwerkingsmodel kies je?
Het meest voorkomende model is de kostenassociatie, of de 'kosten delende samenwerking'. In dit model komen de partners overeen om een aantal kosten samen te betalen. De inkomsten blijven gescheiden en worden niet gedeeld. Soms wordt er een uitzondering gemaakt voor de GMD-gelden bij huisartsen. Dat kan op een eenvoudige manier, onder de vorm van een onverdeeldheid of een feitelijke vereniging, of meer gestructureerd via een bv.
Een ander model is de integrale samenwerking. In dit model dragen de partners alle kosten samen, maar ze ontvangen ook alle inkomsten samen. De leden krijgen een vergoeding voor hun werk en delen eventueel als aandeelhouder in de winst. Zo’n werkvennootschap is meestal een bv.
Nog een ander model is de verticale samenwerking. Er wordt dan in een soort van onderaanneming gewerkt. Dat komt regelmatig voor in kinesistenpraktijken.
Welke samenwerkingsvorm kies je?
De meest eenvoudige vormen zijn de 'onverdeeldheid' en de feitelijke vereniging. Deze vormen hebben geen rechtspersoonlijkheid, dat betekent dat er mede-eigendom is en alle partijen aansprakelijk zijn. Overlijdt een van de partners? Dan kunnen er continuïteitsproblemen ontstaan. Denk maar aan geblokkeerde rekeningen of de aangifte van de nalatenschap.
Meer gestructeerde vormen zijn vennootschappen. De meest voorkomende vormen zijn de maatschap en de bv. Een maatschap heeft geen rechtspersoonlijkheid, een bv wel.
Bepaal op voorhand goed wat je samen wilt doen, en bekijk dan welk model en samenwerkingsvorm daar het best bij past. Geef extra aandacht aan de btw-regeling bij associaties. Die is complex en kan een belangrijke impact op het financiële plaatje hebben.
Waarmee hou je rekening in de samenwerkingsovereenkomst?
Uiteraard is het belangrijk om duidelijke afspraken te maken met alle partijen. Dat gebeurt in een schriftelijke overeenkomst met heldere formuleringen, die niet vatbaar zijn voor interpretatie. De afspraken moeten ook werkbaar zijn, en dus afgestemd op de praktijk. Zorg voor een evenwicht tussen rechten en plichten, en probeer een eerlijke werkverdeling na te streven. Vergeet ook niet de taken rond het management en de administratie.
Enkele belangrijke zaken die aan bod moeten komen
- Missie en visie van de associatie
- De verdeling van de kosten en inkomsten
- Organisatie van de dagelijkse werking: de wachtregeling, verlofregeling, en ziekteregeling
- Hoe vaak er overlegmomenten zijn
- Hoe worden beslissingen genomen, unaniem of niet?
- De vertegenwoordiging van de associatie naar anderen
- De opzegtermijn en gevolgen bij een eventuele stopzetting van de associatie
- De procedure bij geschillen
Samenwerken heeft veel voordelen. Maar de juiste vorm van samenwerken kiezen, is erg belangrijk en heeft juridische en fiscale gevolgen. Daarom is professionele begeleiding erg belangrijk.
