Het vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen (VAPZ) richt zich in de eerste plaats tot zelfstandigen die sociale bijdragen betalen en zo wettelijke pensioenrechten opbouwen. Daarnaast staat het ook open voor geconventioneerde loontrekkende zorgverstrekkers, zoals artsen, apothekers, kinesisten...
Wie kan een aanvullend pensioen opbouwen met een VAPZ?
Het vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen (VAPZ) is toegankelijk voor iedere zelfstandige die sociale bijdragen betaalt en op die manier wettelijke pensioenrechten opbouwt. Concreet zijn dit
- Zelfstandigen in hoofdberoep
- Meewerkende huwelijkspartners met maxistatuut
- Zelfstandigen in bijberoep (onder bepaalde voorwaarden)
- Geconventioneerde loontrekkende zorgverstrekkers
Zelfstandige in hoofdberoep
Als zelfstandige in hoofdberoep betaal je sociale bijdragen. De socialezekerheidsbijdragen worden steeds berekend op basis van je inkomen van het jaar zelf. In afwachting dat de belastingadministratie dat inkomen definitief vaststelt en dat de definitieve bijdragen berekend worden (meestal twee jaar later), betaal je ‘verplichte voorlopige sociale bijdragen’ op basis van het geïndexeerde netto belastbaar beroepsinkomen van 3 jaar terug of op een hoger geraamd inkomen. De VAPZ-premies mag je fiscaal aftrekken, waardoor je als zelfstandige uiteindelijk minder sociale bijdragen en belastingen zult moeten betalen.
Om als zelfstandige in hoofdberoep de VAPZ-premies fiscaal te kunnen aftrekken, moet je minimaal de sociale bijdragen van een zelfstandige in hoofdberoep betaald hebben. Was je tijdens het jaar maar gedeeltelijk bijdrageplichtig als zelfstandige in hoofdberoep, dan wordt je VAPZ-premie proportioneel herleid op basis van het aantal kwartalen dat je effectief sociale bijdragen hebt gestort als hoofdberoeper.
Meewerkende huwelijkspartner met maxistatuut
Ook als meewerkende huwelijkspartner moet je je bij een sociaal verzekeringsfonds aansluiten. Door sociale bijdragen te betalen, geniet je namelijk ook sociale rechten. Zo bouw je als meewerkende huwelijkspartner met het maxistatuut ook wettelijke pensioenrechten op. In aanvulling op dat wettelijke pensioen kun je dus ook bijdragen voor het VAPZ.
Voor een meewerkende huwelijkspartner ligt de inkomensdrempel een stuk lager dan voor een zelfstandige in hoofdberoep, namelijk 7.632,44 euro in plaats van 17.374,08 euro.
Zelfstandige in bijberoep
Vanaf 2026 kun je als zelfstandige in bijberoep een VAPZ afsluiten zodra je sociale bijdragen verschuldigd bent op je inkomen uit je zelfstandige activiteit.
Ben je al minstens drie volledige kalenderjaren actief? Dan moet je inkomen van drie jaar geleden minstens 1.922,16 euro bedragen. Ook als starter kun je meteen een VAPZ afsluiten, op voorwaarde dat je sociale bijdragen verschuldigd bent op een geraamd inkomen van minstens 1.922,16 euro of op een hoger bedrag. Je hoeft dus niet langer 3 volledige kalenderjaren te wachten.
De geconventioneerde loontrekkende zorgverstrekker
In tegenstelling tot wat de naam laat vermoeden kan ook een geconventioneerde zorgverstrekker (arts, tandarts, apotheker, kinesitherapeut) binnen zijn statuut van loontrekkende of ambtenaar een VAPZ sluiten. Bijzonder is wel dat het verplicht een sociale VAPZ moet zijn.
Wil je advies op maat als medische vrije beroeper? Neem contact op met KBC Mediservice.
Meer weten?
We geven je graag advies over de optimalisatie van het geld van je onderneming, inclusief sparen voor een aanvullend pensioen. Laat je gegevens achter, dan nemen we snel contact met je op voor een vrijblijvend gesprek.