‘De Klimaatkoploper’ bekroont landbouwers die bijdragen aan een duurzame en klimaatvriendelijke land- en tuinbouw. Bart Vanderstraeten en Marijke d’Hertefelt sleepten de prijs in de wacht met hun melkveebedrijf Koeweidehof. Hoe doen ze dat? Ze geven ons een inkijk in hun innovatieve bedrijf.
De ouders van Bart hadden een landbouwbedrijf, Marijke en Bart volgden allebei een hogeschoolopleiding Agro- en Biotechnologie, en toch kozen ze eerst voor een andere job. Bart was vertegenwoordiger bij Arvesta, een bedrijvengroep die onder andere veevoeder levert en waar ook de Aveve-tuincentra deel van uitmaken. Marijke werkte bij de dienst Landbouw van de provincie Vlaams-Brabant. In 2012 besliste Bart om in het bedrijf van zijn ouders te stappen, Marijke volgde 5 jaar later.
“Boer worden was dus niet onze eerste keuze. Maar door ons werk kwamen we vaak in contact met landbouwers. Op den duur begon het te kriebelen en hebben we toch de stap gezet. Het vleesveebedrijf van mijn ouders was niet rendabel genoeg voor een bijkomend inkomen. We zijn geleidelijk omgeschakeld naar melkvee, dat is een stabielere sector. We wisten van bij het begin dat we het anders zouden doen dan de vorige generatie. Een doorgedreven automatisering trok ons aan en we wilden bewijzen dat je ook in de landbouw kunt verduurzamen. De innovatie moet voor ons van onderuit komen, ze mag niet louter afhangen van beslissingen van hogerhand en wetgeving.
Met ons eigen merk Oh!Lait brengen we verse zuivel rechtstreeks van onze boerderij tot bij de consument. We hebben een minizuivelfabriek, de Orbiter, uniek in België. De Orbiter pasteuriseert de melk op lage temperatuur, verwerkt een deel tot yoghurt en verpakt alles in flessen en potten. We verkopen het eindproduct hier in onze automaat en leveren aan supermarkten en aan koffiebars in Brussel, Gent en Antwerpen. We maken namelijk ook baristamelk. We selecteren daarvoor melk met een hoog eiwit- en vetgehalte, zodat ze zonder toevoegingen mooi schuimt.
De vele inspanningen, innovaties, circulariteit en korte keten op ons bedrijf zorgen voor bijna een kwart minder CO2-uitstoot dan het Vlaamse gemiddelde. De prijs Klimaatkoploper bekroont vooral dat aspect van ons bedrijf. Die bekroning is voor ons de kers op de taart. Of het schuim op onze cappuccino.
We proberen het bedrijf zo duurzaam mogelijk uit te baten. Het draait op 100% groene stroom. Met onze eigen pocketvergister verwerken we mest tot biogas, er liggen 600 zonnepanelen op onze daken en sinds kort slaan we energie op met een slimme batterij.
85% van ons veevoeder telen we zelf en daarbij doen we aan regeneratieve landbouw: we bewerken de grond alleen oppervlakkig en zorgen voor ruime teeltafwisseling waardoor moeilijke onkruiden minder voorkomen en gronden robuuster zijn tegen droogte of grote regenval.
Natuurlijk moet duurzamer werken ook economisch verantwoord zijn. Dat zit bij ons wel goed. Een voorbeeld: in 2012 begonnen we zelf energie te produceren met onze pocketvergister. Elektriciteit kostte in 2012 zo’n 12 cent per kilowatt, nu is dat al 25 tot 30 cent. Reken maar uit hoeveel we daarmee al bespaard hebben. De regelgeving is soms een uitdaging. Door de stikstofnormen mogen we bijvoorbeeld de capaciteit van de pocketvergister niet uitbreiden. Maar dat zorgt weer voor nieuwe kansen: zonder die beperking waren de extra zonnepanelen en de batterij er misschien niet gekomen.
FarmFun is de vierde poot van ons bedrijf, naast melkvee, akkerbouw en Oh!Lait. Met teambuildingactiviteiten laten we mensen op een ludieke manier kennismaken met de landbouw. We bereiken daar jaarlijks ongeveer 6.000 mensen mee. Op die manier kunnen we onze duurzame aanpak breder uitdragen, en dat is nodig. De landbouwsector evolueert enorm, maar we praten daar te weinig over. Het is fijn om te horen dat sommige bedrijven na een bezoek aan ons overschakelen op onze duurzamere melk voor bij de koffie.
KBC is onze enige bank en verzekeraar, je mag ons trouwe klanten noemen. We hebben een goede relatie met zowel Wim als Kris. Ze bekijken elk jaar met ons het hele plaatje en sturen bij als dat nodig is. We zijn heel open met hen. We hebben een vergunningsaanvraag lopen voor een nieuwe aardappelloods. Dat project hebben we eind vorig jaar al met hen besproken, zodat ze vooruit kunnen kijken. Langs de bankkant zijn we blij met de expertise van de agro-relatiebeheerder. Alle respect voor de mensen in het bankkantoor, maar die kennen onze specifieke sector toch minder goed.”
Bart en Marijke zijn inderdaad vooruitziend en denken mee na. Als ze ons een plan voorleggen, komt Bart al meteen met een excelsheet! Hun zuivelfabriekje is het allereerste in België. Voor ons was de financiering ervan dus ook helemaal nieuw. We hebben grondig gekeken naar de terugbetaalbaarheid en het effect op het rendement, maar dat zat allemaal goed. Het bedrijf heeft immers nog andere inkomstenbronnen.
Wim Malderie, agro-relatiebeheerder
Een complexe milieuwetgeving, wisselende melkprijzen, dure investeringen in technologie en infrastructuur: dat zijn stevige uitdagingen voor Bart en Marijke. Maar ze runnen hun bedrijf erg professioneel en met een duidelijke visie over de richting die ze uitwillen. Qua verzekeringen is dit geen klassiek landbouwbedrijf. Omdat ze afgewerkte producten verkopen, verzekeren we bijvoorbeeld ook aansprakelijkheid na levering, bijvoorbeeld als een consument ziek wordt.
Kris Apers, verzekeringsagent
‘De Klimaatkoploper’ is een initiatief van Boerenbond, Cera en KBC en bekroont landbouwers die innovatieve technieken toepassen en bijdragen aan een duurzame en klimaatvriendelijke land- en tuinbouw.
Foto's: Marco Mertens
