De portemonnee van de land- en tuinbouwer ligt buiten. Het risico dat onvoorspelbare weersextremen hiermee aan de haal gaan is reëel. Akkerbouwer Marc Monstrey uit Gistel verzekert daarom sinds 2020 zijn vlas met een brede weersverzekering
Marc Monstrey (64) heeft een gemengd landbouwbedrijf in Gistel. Hij heeft zo’n 600 vleesvarkens en 55 stuks Belgisch witblauw vleesvee. Daarnaast heeft hij een akkerbouwtak van een 35-tal ha. Naast tarwe, mais, gras en méteil heeft hij ook een aantal hectaren vlas staan. Het vlas wordt geroot op het veld om de houtige delen van de stengel los te maken van de vezels. Na lokale verwerking gaat bijna al het vlas naar China om daar als linnen in de textielindustrie te worden gebruikt. Hoewel de vlasteelt in het verleden veel groter was dan vandaag heeft de teelt vandaag nog altijd bestaansrecht, meent Marc. “De prijsvorming van kwalitatief vlas is niet slecht. Ik zie de teelt daarom in de toekomst zelfs opnieuw groter worden”, schat Marc in. Toch is de teelt niet voor iedereen weggelegd. “Vlas is een relatief korte teelt, maar ze is wel weersgevoelig”, legt Marc uit
Gemoedsrust
De combinatie van weersgevoeligheid van de vlasteelt en veranderende klimaatomstandigheden maakte dat Marc al sedert 2020 intekende op de brede weersverzekering bij KBC. De toegang tot de steun door het Rampenfonds bij extreme weersomstandigheden is ook gekoppeld aan het hebben van die brede weersverzekering. “In de beginjaren kozen veel boeren ervoor om hun goedkope teelten te laten verzekeren, om zo op een goedkope manier in orde te zijn voor het Rampenfonds. Maar net voor de duurdere teelten zijn de risico’s het grootst en is de brede weersverzekering het interessantst”, meent Marc. Naast het dure zaad, moet het trekken, keren en rollen van het vlas in de oogstperiode allemaal door de loonwerker met gespecialiseerde machines gebeuren. Bij een tegenvallende groei, maakt dat de teelt snel onrendabel. De voorbije jaren kreeg Marc al twee keer met een mislukte vlasteelt te maken die vergoed werd door de brede weersverzekering. “Een brede weersverzekering is geen verdienmodel, verre van. Niemand laat zich verzekeren om winst te maken met de verzekering. Maar de verzekering geeft gemoedsrust en laat toe om in jaren met extreme weersomstandigheden financiële aderlatingen te vermijden.
Net voor de duurdere teelten zijn de risico’s het grootst en is de brede weersverzekering het interessantst.”
Akkerbouwer Marc Monstrey
Gedigitaliseerde aangifte
Zowel in 2022 en 2023 deed Marc een beroep op de brede weersverzekering. “Te dun en te kort”, zo vatte Marc het resultaat van de vlasteelt in die jaren samen. Dit jaar kon Marc de schade indienen via WatchITgrow. Zo kwam Marcs dossier op de tafel terecht van zelfstandig expert voor KBC Luc Vande Ginste. KBC doet een beroep op experts zoals hij om de schade ter plekke in te schatten. “KBC werkt met een neerslagindex van het KMI, die onmiddellijk aangeeft of het voor een locatie effectief om extreme droogte of regenval gaat”, legt Luc uit.
Objectief kwantificeren
Naast de gedigitaliseerde aangifte met coördinatenweergave van de percelen kon Luc dit jaar ook gebruikmaken van een extra hulpmiddel, de LV-AgriLens app. Zo kent KBC van ieder perceel zowel de ligging als de voorgeschiedenis. “In principe kunnen we dus alleen op pad om de getroffen percelen te bekijken. Maar ik heb het liefst dat de land- of tuinbouwer mee is. Dan kunnen we samen bekijken hoe het perceel is, of de schade voor heel het perceel geldt en hoe we die correct moeten inschatten. Ik heb altijd een meter, emmer, spade, riek, weegschaal en enkele vormmaten mee. Door samen met de betrokken land- en tuinbouwer objectief te kwantificeren, vermijd je discussies achteraf
Rampenfonds
Ook Marc ervaarde de schade-aangifte en -afhandeling als een vlot proces. “De opkomst vorig jaar was veel te dun, en ook de lengte ontbrak volledig. We waren het gauw eens over de schade en ook de uitbetaling volgde snel.” Voor volgend jaar komt het Rampenfonds nog maar voor 16% van de opgelopen schade tussen als de land-of tuinbouwer minstens de helft van zijn bedrijfsareaal heeft verzekerd via de brede weersverzekering. Heeft hij maar tussen een kwart en de helft verzekerd, zakt dit zelfs tot 8%. Voor de duidelijkheid: de brede weersverzekering dekt zes risico’s: droogte, neerslag, storm, hagel, vorst en sneeuwdruk. Een risico zoals bijvoorbeeld een overstroming, is een in de brede weersverzekering niet verzekerd weersfenomeen. Als deze overstroming dan erkend wordt als ramp, kan door het Rampenfonds nog steeds een tussenkomst worden voorzien
Loyale partner
Hoe de brede weersverzekering en het Rampenfonds in de toekomst nog zullen ontwikkelen is onzeker. Een verzekering heeft baat bij veel deelnemers, terwijl de populariteit van de brede weersverzekering eerder daalt door de dalende steun van het Rampenfonds bij calamiteiten, wat dan weer de kosten opdrijft. “KBC heeft hierop gereageerd door de premies voor een stuk te diversifiëren. Iemand die bijvoorbeeld goed in de mogelijkheid is om te beregenen – bijvoorbeeld siertelers maar ook anderen – kan dan zijn franchise voor droogteschade naar omhoog laten bijstellen, waardoor de premie daalt. KBC wil zo veel mogelijk telers aan boord houden. De afgelopen jaren hebben bewezen dat KBC op het vlak van polissen en afhandeling een loyale partner is.”
