AI-honger naar rekenkracht zet elektriciteitsnet onder druk
De opmars van artificiële intelligentie (AI) stuwt de vraag naar rekenkracht. Maar AI- datacenters zijn sneller gebouwd dan aangesloten op het net, waardoor stroom uitgroeit tot een cruciale bottleneck. Tegelijk ontstaan op het kruispunt van technologie, energie en infrastructuur nieuwe kansen voor beleggers.
Rekenkracht is de motor van onze digitale economie en samenleving. Vooral in de Verenigde Staten verrijzen in sneltempo grote datacenters, een soort supercomputers die computing power leveren. ‘De vraag naar rekenkracht is veel groter dan het aanbod’, zegt Joris Franck, portfoliomanageren technologie- expert bij KBC Asset Management.
De vraag naar rekenkracht stijgt al decennialang: krachtigere chips maken nieuwe toepassingen mogelijk, die op hun beurt de vraag aanjagen. ‘AI heeft daar nu een turbo op gezet. Het is alsof op dezelfde digitale snelweg plots niet langer auto’s, maar vrachtwagens rijden.
Kapitaal en stroom
Extra datacenters bouwen is niet zomaar een oplossing. ‘AI‑datacenters zijn extreem kapitaalsintensief en technisch complex. Elk nieuw datacenter verlegt de grenzen van wat mogelijk is’, zegt Franck. ‘Bovendien zijn ze fundamenteel anders dan hun voorgangers. Klassieke datacenters draaien vooral op CPU’s (Central Processing Unit) en ondersteunen toepassingen zoals websites, streaming en cloudsoftware. AI‑datacenters zijn gebouwd om AI-modellen te trainen en te gebruiken.’
Dat verschil vertaalt zich ook in de hardware. ‘AI‑datacenters draaien vooral op GPU’s (Graphics Processing Unit) of AI‑accelerators. Ingenieurs laten honderdduizenden GPU’s in één cluster samenwerken en binnenkort mogelijk miljoenen. Voor een miljoen GPU’s zit je al gauw aan 30 miljard dollar. En dan zijn het gebouw, de stroomvoorziening en de rest van de infrastructuur nog niet meegerekend.’
Hoe fysiek die infrastructuur is, blijkt vooral uit de energievraag. ‘De grootste AI‑datacenters zijn ontworpen om continu ongeveer één gigawatt te verbruiken’, zegt Jonas Theyssens, portfoliomanager en industrie‑expert bij KBC Asset Management. ‘Dat is zo’n 24 gigawattuur per dag, ruwweg evenveel als het dagelijkse verbruik van zo’n 750.000 gezinnen.’
‘In de VS zie je voor het eerst in ongeveer vijftien jaar weer een duidelijke stijging van de elektriciteitsvraag’, zegt Theyssens. ‘De combinatie van de elektrificatie van auto’s en warmtepompen, en van datacenters als nieuwe grootverbruiker, duwt de vraag structureel hoger.’ Toch schuilt de kern van het probleem volgens Theyssens niet in een absoluut stroomtekort. ‘Het fundamentele probleem is dat elektriciteit een fysiek product is dat je lokaal en continu moet leveren. Je kan stroom niet zomaar verplaatsen. En net daar wringt het schoentje: datacenters concentreren zich in specifieke regio’s en vragen daar in één klap enorme vermogens.’
De digitale wereld denkt in kwartalen, de elektriciteitswereld in jaren tot decennia. Zonder aansluiting blijft zelfs het meest geavanceerde datacenter een lege doos.
Jonas Theyssens, portfolio manager en industrie-expert KBC Asset Management
Het gevolg is een bottleneck in het elektriciteitsnet. ‘De netten zijn historisch niet gebouwd voor zulke zware en geconcentreerde belasting, laat staan voor het tempo waarmee we nieuwe projecten uitrollen. Daardoor wordt time‑to‑power cruciaal. Een datacenter bouw je relatief snel, in zo’n anderhalf tot twee jaar, maar toegang tot stroom vergt veel meer tijd. In sommige regio’s lopen de wachttijden voor netaansluiting op tot zeven jaar. De digitale wereld denkt in kwartalen en de elektriciteitswereld in jaren tot decennia. Zonder aansluiting blijft zelfs het meest geavanceerde datacenter een lege doos.’
Opportuniteiten voor beleggers
Intussen tekent zich al een volgende versneller van de vraag af. ‘AI‑agents verbruiken gemakkelijk tienduizend keer meer rekenkracht dan een chatbot’, zegt Franck. ‘Het gaat om software die zelfstandig taken uitvoert door onderliggende AI-modellen aan te sturen. Die modellen verwerken instructies en informatie als tokens: kleine stukjes tekst of data. Je hoort nu al verhalen van bedrijven die hun tokenbudget voor een jaar in enkele maanden opgebruiken. In sommige gevallen kan een AI‑agent zelfs duurder uitvallen dan een menselijke medewerker.’
In sommige gevallen kan een AI agent zelfs duurder uitvallen dan een menselijke medewerker.
Joris Franck, portfoliomanager en technologie-expert KBC Asset Management
Voor beleggers opent zich zo een breed speelveld, maar ook een complex landschap. De opportuniteiten beperken zich niet tot technologiebedrijven, maar strekken zich uit over infrastructuur, energie en industrie. ‘De vraag is niet zozeer Wie wint de AI-race? maar Wat is er nodig om die groei überhaupt mogelijk te maken? Daarom geldt meer dan ooit: spreiding is geen luxe, maar een noodzaak. In onze thematische fondsen benaderen we het thema breed, volgen we de ontwikkelingen van dichtbij en bouwen we bewust blootstelling op via verschillende sectoren en invalshoeken’, sluit Theyssens af.
Meer lezen over thematisch beleggen?
Dit document is een publicatie van KBC Asset Management NV (KBC AM). De informatie en vermelde cijfers zijn een momentopname die zonder kennisgeving gewijzigd kunnen worden. De informatie biedt geen garantie voor de toekomst. De informatie mag niet beschouwd worden als beleggingsadvies noch als beleggingsaanbeveling. Niets in dit document mag gereproduceerd worden zonder de voorafgaande uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van KBC AM. Deze informatie is onderworpen aan het Belgisch recht en aan de uitsluitende rechtsmacht van deBelgische rechtbanken.
