Samen een huis kopen: een gids voor ongehuwde koppels

Steeds meer koppels kopen samen een woning zonder te trouwen. Dat kan perfect, maar het vraagt wel extra afspraken. In dit artikel lees je hoe je alles financieel en juridisch in orde kunt brengen.  

Koop je samen een woning? Leg dan in de notariële akte vast wie welk deel bezit. Die verdeling hoeft niet 50/50 te zijn, ze kan afgestemd worden op ieders financiële inbreng. Je kunt dus ook kiezen voor 60/40 of 75/25.

Brengt één partner meer spaargeld mee, dan voorkom je later discussies door dat correct vast te leggen.

Een notaris kan bijvoorbeeld een onderhandse schuldbekentenis opstellen. Leen je geld aan je partner? Dan kun je laten opnemen dat die lening wordt terugbetaald wanneer jullie uit elkaar gaan of de woning verkopen.

Zowel bij wettelijke als bij feitelijke samenwoning kun je bij de notaris een samenlevingscontract laten opmaken. Daarin leg je afspraken over geld en eigendom vast.  Je kunt bijvoorbeeld afspreken:

• hoe jullie de woonkosten verdelen
• hoe investeringen worden verrekend
• wat er gebeurt als jullie uit elkaar gaan

Zo is alles duidelijk, ook wanneer de wet minder bescherming biedt.

Wettelijk samenwoners leggen een verklaring af bij de gemeente. Doe je dat niet, dan ben je feitelijk samenwonend.

Er zijn belangrijke verschillen tussen beide statuten. Feitelijke samenwoners erven niet automatisch van elkaar. Wettelijke samenwoners erven dan weer het vruchtgebruik van de gezinswoning en de inboedel, tenzij je iets anders afspreekt.

Notarissen en banken erkennen wettelijke samenwoning. Dat maakt samen kopen vaak eenvoudiger.

Ongehuwde koppels erven weinig of niets van elkaar. Overlijdt één partner, dan gaat diens deel vaak naar familie of kinderen.

De langstlevende partner kan daardoor in een moeilijke positie belanden. Dat kun je vermijden via een testament of met een zogenaamd ‘beding van aanwas’.

• Testament: Met een testament kun je elkaar erfgenaam maken. Let op: kinderen hebben altijd recht op een minimumdeel.
• (Optioneel) beding van aanwas: Daarin spreken jullie af dat het aandeel van de ene partner automatisch naar de andere gaat bij overlijden. De langstlevende wordt dan volledig eigenaar. Je betaalt geen successierechten, maar wel registratierechten op het overgenomen deel. In Vlaanderen is dat 12%. Het beding moet wel correct opgesteld zijn. 

Ongehuwde koppels hebben geen officiële scheidingsprocedure. Jullie verkopen de woning of één partner koopt de ander uit.

Met een samenlevingscontract maak je vooraf duidelijke afspraken, zoals:

• hoe jullie de woning waarderen
• binnen welke termijn iemand kan uitkopen
• hoe investeringen worden verrekend

Dat voorkomt discussies op een moeilijk moment.