Waarop moet je letten als je voor het eerst een woning koopt?

Een eerste woning kopen is een grote stap. Er komt veel bij kijken: je budget bepalen, documenten nakijken en inschatten welke kosten je te wachten staan. Notaris Myrrhine Vrolix deelt haar belangrijkste tips.

"Voor onervaren kopers is het belangrijk om een goede inschatting te maken van de totale kosten. Voor je op huizenjacht gaat, maak je best al eens een simulatie van het financiële plaatje. Zo krijg je zicht op hoeveel je kunt lenen en welk bod realistisch is. Dat is belangrijk, want een bod is juridisch bindend. Je moet dus binnen een bepaalde termijn met je centen over de brug komen. Ook voor je bod kun je je laten bijstaan door een notaris, om bijvoorbeeld samen de opschortende voorwaarden op te lijsten.”

“Een woning kopen heeft niet alleen financiële, maar ook juridische gevolgen. Voor ongehuwde koppels is het goed om na te denken over hoe ze elkaar willen beschermen mocht een van hen iets overkomen. Of omgekeerd: wat er moet gebeuren bij een eventuele relatiebreuk. Ik beschouw een notaris een beetje als de ‘huisdokter’ van de juridische beroepen: we adviseren onze cliënten om nu een regeling te treffen, zodat ze later eventuele problemen voorkomen.”

“Als koper heb je een informatieplicht. Vertrouw niet alleen op info van de verkoper of makelaar. Je moet ook zelf opzoekingswerk doen. Informeer bij de stad of gemeente om te weten of alle delen van de woning vergund zijn. Daarom is het belangrijk dat je, voor je ook maar iets tekent, de notaris de verkoopovereenkomst (of ook wel ‘het compromis’) laat nakijken.”

“Een bijkomend aandachtspunt is de renovatieplicht, die ietwat werd versoepeld. Wie een energetisch slechte woning koopt, moet binnen de wettelijke termijn investeren in energiezuinige verbeteringen. Het principe blijft: check het EPC en hou renovatiekosten mee in je budget.” 

“In de eerste plaats heb je de aankoopsom: de prijs die je met de verkoper overeengekomen bent. Op die aankoopsom betaal je registratierechten. Dat is een belasting op de aankoop. Voor kopers van een eerste en eigen woning zijn de registratierechten in Vlaanderen 2 procent. Wie een tweede verblijf koopt, betaalt meer: het algemene tarief is 12 procent.”

“Ten derde betaal je ook het ereloon van de notaris. Dat loon ligt vast in barema’s en bedraagt een percentage van de aankoopsom. Als je voor het eerst een eigen woning koopt, krijg je een vermindering van het ereloon van de notaris. Op het ereloon van de notaris betaal je btw.”

“Om de akte over te schrijven – een wettelijke verplichting – betaal je overschrijvingskosten of hypotheekkosten van 285 euro. Daarnaast betaal je ook het recht op geschriften: dat bedrag is vastgelegd op 100 euro. Ten slotte komen er nog enkele administratieve kosten bij, en de btw daarop.”

“Al deze kosten worden wat misleidend ‘de notariskosten’ genoemd, maar daarvan gaat een groot deel naar de overheid. Op je afrekening zie je altijd duidelijk wat je voor welk onderdeel betaalt.”

“Bij je lening betaal je ook dossierkosten aan je bank.”

“De aankoop van een huis is in de Belgische wetgeving hét moment om de hypothecaire toestand van het goed te onderzoeken. De notaris doet een groot deel van die opzoekingen. We verzamelen attesten en controleren of er nog schulden op het pand rusten. Zo vermijd je dat er plots een deurwaarder voor je neus staat nadat je de woning kocht. Als er iets mis blijkt, zoeken we actief mee naar oplossingen. Daarna staan we je bij doorheen het aankoopproces, met neutraal en onpartijdig advies.”

“We raden aan om alle documenten van je woning te bewaren in de digitale kluis IZIMI, waar ook de verleden akte wordt opgeslagen. Je kunt die kluis zo instellen dat ze bij overlijden wordt gedeeld met je erfgenamen. Dat bespaart hen heel wat zoekwerk.”

Ben je op zoek naar een nieuwe woning? Ga naar onze extra dienst Immoscoop in KBC Mobile.